Κυπριακή προεδρία στην ΕΕ: προκλήσεις, στοιχήματα και προτεραιότητες του εξαμήνου
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η Κύπρος ανέλαβε την προεδρία του Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ένα εξάμηνο που συμπίπτει με μια από τις πιο σύνθετες και απαιτητικές περιόδους για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας, οικονομικών μετασχηματισμών και θεσμικών προκλήσεων, η κυπριακή προεδρία καλείται να λειτουργήσει όχι απλώς ως διαχειριστής της ευρωπαϊκής ατζέντας, αλλά ως παράγοντας ισορροπίας και πολιτικής κατεύθυνσης.
Μια μικρή χώρα σε μεγάλο ρόλο
Η ανάληψη της προεδρίας από την Κύπρο έχει ιδιαίτερη σημασία. Πρόκειται για ένα μικρό κράτος-μέλος, με περιορισμένο διοικητικό και διπλωματικό βάθος σε σύγκριση με τις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, το οποίο ωστόσο καλείται να προεδρεύσει εκατοντάδων συνεδριάσεων, να διαμεσολαβήσει ανάμεσα σε αντικρουόμενα εθνικά συμφέροντα και να κρατήσει ενωμένη την Ένωση σε μια κρίσιμη συγκυρία. Το εξάμηνο της κυπριακής προεδρίας δεν είναι περίοδος θεαματικών πρωτοβουλιών, αλλά περίοδος πολιτικής ευθύνης.
Το γεωπολιτικό πλαίσιο
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται στο 2026 με ανοιχτά μέτωπα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία εξακολουθεί να επηρεάζει την ευρωπαϊκή ασφάλεια, την ενεργειακή πολιτική και τη συνοχή των «27». Η Μέση Ανατολή παραμένει εύφλεκτη, με άμεσες συνέπειες για τη Μεσόγειο και τα μεταναστευτικά ρεύματα. Παράλληλα, η επανατοποθέτηση των Ηνωμένων Πολιτειών, η άνοδος της Κίνας και η αβεβαιότητα στο παγκόσμιο εμπόριο πιέζουν την Ευρώπη να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της.
Σε αυτό το περιβάλλον, η κυπριακή προεδρία προβάλλει το αφήγημα μιας «στρατηγικά αυτόνομης αλλά ανοιχτής Ευρώπης» — μιας Ένωσης που μπορεί να προστατεύει τα συμφέροντά της χωρίς να απομονώνεται από τον κόσμο.
Ασφάλεια και στρατηγική αυτονομία
Κεντρικός άξονας της προεδρίας είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας και άμυνας. Η συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ έχει περάσει από το θεωρητικό στο πρακτικό επίπεδο. Η Κύπρος, λόγω γεωγραφικής θέσης, γνωρίζει καλά τι σημαίνει να ζεις στην περιφέρεια των ευρωπαϊκών συνόρων και επιδιώκει να ενισχύσει τον συντονισμό, τη συλλογική ετοιμότητα και την κοινή αμυντική πολιτική.
Το στοίχημα εδώ δεν είναι η δημιουργία ενός «ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ», αλλά η οικοδόμηση πραγματικών δυνατοτήτων που θα επιτρέπουν στην Ένωση να αντιδρά ταχύτερα και αποτελεσματικότερα σε κρίσεις.
Οικονομία και ανταγωνιστικότητα
Παράλληλα, η οικονομία βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα. Η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα δοκιμάζεται από τον πληθωρισμό, το αυξημένο κόστος ενέργειας και τον διεθνή ανταγωνισμό. Η κυπριακή προεδρία καλείται να προωθήσει πολιτικές που θα στηρίζουν την ανάπτυξη, την καινοτομία και την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών οικονομιών, χωρίς να υπονομεύουν την κοινωνική συνοχή.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η συζήτηση για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ. Οι αποφάσεις που θα δρομολογηθούν μέσα στο 2026 θα καθορίσουν πού θα κατευθυνθούν οι ευρωπαϊκοί πόροι την επόμενη δεκαετία — άμυνα, πράσινη μετάβαση, ψηφιακή οικονομία ή κοινωνική πολιτική.
Μεταναστευτικό: μια διαρκής δοκιμασία
Για την Κύπρο, το μεταναστευτικό δεν είναι θεωρητικό ζήτημα. Είναι καθημερινή πραγματικότητα. Η προεδρία φιλοδοξεί να συμβάλει στην εφαρμογή ενός πιο λειτουργικού και δίκαιου ευρωπαϊκού πλαισίου για το άσυλο και τη διαχείριση των συνόρων, σε μια περίοδο που οι μεταναστευτικές πιέσεις παραμένουν έντονες.
Το στοίχημα είναι διπλό: αφενός η προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης και αφετέρου ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων — μια ισορροπία που συχνά δοκιμάζεται στην πράξη.
Κοινωνική συνοχή και ευρωπαϊκές αξίες
Σε μια εποχή ανόδου του λαϊκισμού και αμφισβήτησης των θεσμών, η κυπριακή προεδρία δίνει έμφαση και στις ευρωπαϊκές αξίες. Η κοινωνική συνοχή, η προστασία των πιο ευάλωτων και η εμπιστοσύνη των πολιτών στην ευρωπαϊκή ιδέα αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη βιωσιμότητα της Ένωσης.
Η Κύπρος επιχειρεί να προβάλλει μια εικόνα Ευρώπης που δεν είναι μόνο αγορά και κανονισμοί, αλλά και κοινότητα αξιών.
Το πραγματικό στοίχημα
Τελικά, το μεγαλύτερο στοίχημα της κυπριακής προεδρίας δεν είναι να αφήσει πίσω της εντυπωσιακούς τίτλους. Είναι να αποδείξει ότι ακόμη και ένα μικρό κράτος μπορεί να ασκήσει ουσιαστικό ρόλο, να λειτουργήσει ως έντιμος διαμεσολαβητής και να συμβάλει στη σταθερότητα της Ένωσης.
Σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη καλείται να αποφασίσει τι είδους δύναμη θέλει να είναι στον κόσμο, το κυπριακό εξάμηνο θα κριθεί από την ικανότητά του να κρατήσει την Ένωση ενωμένη, λειτουργική και στραμμένη προς το μέλλον. Όχι με θόρυβο, αλλά με πολιτική ουσία.
Διαβάστε επίσης:
Γαλλία: Πάνω από 1000 πυρπολήσεις οχημάτων τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς, εκατοντάδες συλλήψεις
Tommy Lee Jones: Νεκρή σε δωμάτιο ξενοδοχείου η 34χρονη κόρη του, Victoria
