Αμερικανοί και βιβλίο, δύο ξένες έννοιες: 4 στους 10, κυρίως Ρεπουμπλικάνοι, δεν άνοιξαν σελίδα – Τι προτιμούν όσοι διαβάζουν
Τέσσερις στους δέκα Αμερικανούς δεν άνοιξαν ούτε ένα βιβλίο μέσα στο 2025. Και αν οι βιβλιόφιλοι στις ΗΠΑ έχουν συγκεκριμένο πολιτικό και κοινωνικό προφίλ, αυτό κάθε άλλο παρά «ουδέτερο» είναι: πρόκειται κυρίως για Δημοκρατικούς, άτομα με μεταπτυχιακές σπουδές και πολίτες άνω των 65 ετών.
Με άλλα λόγια, η φιλαναγνωσία στις ΗΠΑ δεν είναι μόνο ζήτημα ηλικίας ή μόρφωσης, αλλά και πολιτικής ταυτότητας – με τους Ρεπουμπλικανούς, δηλαδή τους ψηφοφόρους και οπαδούς του Ντόναλντ Τραμπ, να βρίσκονται σταθερά στην πλευρά όσων δεν διαβάζουν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 40% των ενηλίκων δεν διάβασε ούτε ένα βιβλίο μέσα στη χρονιά, ενώ ένα ακόμη 27% περιορίστηκε σε ένα έως τέσσερα βιβλία. Μόλις το 13% έφτασε τα πέντε έως εννέα, και το 19% διάβασε δέκα ή περισσότερα.
Η εκπαίδευση κάνει τη διαφορά: όσοι διαθέτουν μεταπτυχιακό τίτλο ολοκλήρωσαν κατά μέσο όρο πέντε βιβλία, ενώ οι άνω των 65 ετών διάβασαν σημαντικά περισσότερα (12,1) από τις ηλικιακές ομάδες 45–64 ετών (6,4), 30–44 ετών (8,2) και 18–29 ετών (5,8).
Όμως η πιο αποκαλυπτική διάσταση είναι πολιτική. Η φιλαναγνωσία αποτελεί σαφές γνώρισμα των Δημοκρατικών σε σύγκριση με τους Ρεπουμπλικανούς, ενώ όσοι δηλώνουν ανεξάρτητοι διαβάζουν ακόμη λιγότερο. Με άλλα λόγια, όσο πλησιάζει κανείς στον χώρο των Ρεπουμπλικανών και των ψηφοφόρων του Τραμπ, τόσο μειώνεται και η σχέση του με το βιβλίο. Επιπλέον, όσοι παρακολουθούν συστηματικά τις πολιτικές εξελίξεις εμφανίζονται πιο πιθανό να διαβάζουν μεγαλύτερο αριθμό βιβλίων από εκείνους που μένουν αμέτοχοι.
Η ανισότητα στην ανάγνωση είναι εντυπωσιακή. Το 4% των Αμερικανών που δήλωσαν ότι διάβασαν 50 ή περισσότερα βιβλία αντιστοιχεί στο 46% όλων των βιβλίων που διαβάστηκαν το 2025. Αν προστεθεί το 6% που διάβασε 20–49 βιβλία και το 9% που διάβασε 10–19, προκύπτει ότι μόλις το 19% των ενηλίκων στις ΗΠΑ ευθύνεται για το 82% όλων των βιβλίων που διαβάστηκαν. Η πλειονότητα, στην οποία υπερεκπροσωπούνται οι Ρεπουμπλικανοί, μένει ουσιαστικά εκτός αναγνωστικού χάρτη.
Τι διάβασαν
Μεταξύ όσων διάβασαν έστω ένα βιβλίο, περίπου οι μισοί επέλεξαν έναν μόνο τύπο: έντυπο, ψηφιακό ή ακουστικό. Οι υπόλοιποι συνδύασαν διαφορετικές μορφές. Συνολικά, το 46% διάβασε τουλάχιστον ένα έντυπο βιβλίο, το 24% ένα ψηφιακό και το 23% ένα ακουστικό, ενώ το 29% χρησιμοποίησε περισσότερες από μία μορφές.
Το δημοφιλέστερο είδος ήταν τα αστυνομικά και τα μυθιστορήματα μυστηρίου (35%), ακολουθούμενα από την Ιστορία (30%), τις βιογραφίες και τα απομνημονεύματα (27%), την επιστημονική φαντασία (23%) και τις ρομαντικές ιστορίες (23%).
Οι βιογραφίες, τα θρίλερ και τα βιβλία φαντασίας διαβάζονται σε παρόμοιο ποσοστό από άνδρες και γυναίκες. Αντίθετα, η Ιστορία παραμένει κυρίως ανδρική υπόθεση: το 42% των ανδρών διάβασε τουλάχιστον ένα ιστορικό βιβλίο, έναντι μόλις 20% των γυναικών. Στον αντίποδα, το 32% των γυναικών προτίμησε ρομαντική λογοτεχνία, έναντι 12% των ανδρών.
Τα δεδομένα προέρχονται από τη νέα έρευνα της YouGov και ευθυγραμμίζονται σε γενικές γραμμές με τα αντίστοιχα ευρήματα της τελευταίας διετίας, επιβεβαιώνοντας μια σταθερή τάση: στις ΗΠΑ της εποχής Τραμπ, το βιβλίο είναι υπόθεση μειοψηφίας – και σίγουρα όχι των Ρεπουμπλικανών.
«Αν διαβάσατε έστω και ένα βιβλίο το 2025, ανήκετε σε ένα είδος που κινδυνεύει να εξαφανιστεί», σχολιάζει ο ποιητής και κριτικός λογοτεχνίας Άνταμ Κιρς στο περιοδικό The Atlantic. «Όπως οι μέλισσες και οι κόκκινοι λύκοι, ο πληθυσμός των Αμερικανών αναγνωστών – lector americanus – μειώνεται εδώ και δεκαετίες».
Και προσθέτει με πικρή ειλικρίνεια: «Αν θέλουμε η ανάγνωση να μην εξαφανιστεί, το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να πούμε στους νέους την αλήθεια: η λογοτεχνία δεν σε κάνει καλύτερο πολίτη ή πιο επιτυχημένο άνθρωπο. Μπορεί ακόμη και να δυσκολεύει τη ζωή. Το κάνεις για τη συγκίνηση του να μένεις ξύπνιος μέχρι αργά, διαβάζοντας κάτω από τα σκεπάσματα με φακό, ανίκανος να σταματήσεις και ελπίζοντας να μην το ανακαλύψει κανείς».
Διαβάστε επίσης:
Ρωσία: Δύο νεκροί σε επιθέσεις ουκρανικών drones στο Ροστόφ (video)
