Γιατί ο Τραμπ υποχώρησε από τη χρήση στρατιωτικής βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας
Η προσπάθεια του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον έλεγχο της Γροιλανδίας πήρε μια σημαντική τροπή την Τετάρτη, όταν ο ίδιος υπαναχώρησε από τη χρήση στρατιωτικής βίας — μια στάση που ο ίδιος και η ομάδα του είχαν προηγουμένως κρατήσει.
Μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, ο Τραμπ επανέλαβε τα εξαιρετικά αμφιλεγόμενα σχέδιά του για την κατάληψη του μεγάλου νησιού, το οποίο είναι ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι πρέπει να βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ για την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών και του κόσμου.
Αλλά είπε ότι η εκπλήρωση αυτών των φιλοδοξιών δεν θα περιλαμβάνει τη χρήση βίας.
«Πιθανότατα δεν θα πετύχουμε τίποτα εκτός αν αποφασίσω να χρησιμοποιήσω υπερβολική δύναμη και βία, όπου θα ήμασταν, ειλικρινά, ασταμάτητοι», είπε ο Τραμπ, πριν προσθέσει: «Αλλά δεν θα το κάνω αυτό».
Σύντομα υπαινίχθηκε ότι εννοούσε αυτά που είπε, αποκαλώντας την «ίσως τη μεγαλύτερη δήλωση που έκανα, επειδή ο κόσμος πίστευε ότι θα χρησιμοποιούσα βία».
«Δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσω βία. Δεν θέλω να χρησιμοποιήσω βία. Δεν θα χρησιμοποιήσω βία», είπε ο Τραμπ.
Ο Τραμπ σύντομα επανέλαβε την υπόσχεσή του, λέγοντας στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια μιας διμερούς συνάντησης: «Ο στρατός δεν είναι στο τραπέζι. Δεν νομίζω ότι θα είναι απαραίτητο», προσθέτοντας ότι πιστεύει ότι «ο κόσμος θα χρησιμοποιήσει καλύτερη κρίση».
Μια σημαντική υποχώρηση
Ο Τραμπ σχολίασε καθώς έδινε αυτή την υπόσχεση ότι όλοι οι παρόντες θα έλεγαν: «Ωραία». Και σίγουρα υπάρχει κάποια αλήθεια σε αυτό.
Η προηγούμενη άρνηση της κυβέρνησης να απορρίψει την στρατιωτική επιλογή είχε συγκλονίσει όχι μόνο τη Γροιλανδία και τη Δανία, αλλά ολόκληρη τη Δυτική συμμαχία.
Η υπόσχεσή του, αν την τηρήσει, καθιστά πολύ πιο απίθανη την προηγουμένως αδιανόητη προοπτική οι Ηνωμένες Πολιτείες να εισβάλουν σε έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ.
Με άλλα λόγια, τα σχόλιά του σηματοδοτούσαν μια στρατηγική μετατόπιση και μια υποχώρηση για τον Λευκό Οίκο.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όταν ο αναπληρωτής αρχηγός του προσωπικού Στίβεν Μίλερ ρωτήθηκε για την κατάληψη της Γροιλανδίας με βία, απάντησε δυσοίωνα ότι «κανείς δεν πρόκειται να πολεμήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες για το μέλλον της Γροιλανδίας».
Η γραμματέας Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολίν Λέβιτ συνέχισε λέγοντας ότι «η αξιοποίηση του αμερικανικού στρατού είναι πάντα μια επιλογή στη διάθεση του αρχηγού».
Όταν ρωτήθηκε αν θα απέκλειε τη χρήση του στρατού την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ είπε: «Ουδέν σχόλιο».
Σε πρόσφατη επιστολή του προς τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, ο Τραμπ δήλωσε μάλιστα με υπαινιγμούς ότι η άρνηση να του δωθεί το Νόμπελ Ειρήνης τον έκανε «να μην σκέφτεται αποκλειστικά την Ειρήνη» – κάτι που πολλοί ερμήνευσαν μάλλον απειλητικά.
Η εξωτερική και εγχώρια πίεση φαίνεται να έχει λειτουργήσει
Η υποχώρηση του Τραμπ έρχεται αξιοσημείωτα αφότου υπήρξε κάτι αρκετά ασυνήθιστο την Τρίτη: ξένοι ηγέτες να του αντιστέκονται και να μιλούν για συνεργασία για να σταθούν απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ υποστήριξε ότι οι κινήσεις του Τραμπ κατέστρεφαν τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες, προσθέτοντας: «Οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να δράσουν από κοινού, γιατί αν δεν είμαστε στο τραπέζι, είμαστε στο μενού».
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επέκρινε τον Τραμπ να χρησιμοποιεί τους δασμούς ως «μόχλευση κατά της εδαφικής κυριαρχίας» και είπε: «Προτιμούμε τον σεβασμό από τους νταήδες».
Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ δημοσίευσε στο X: «Η Ευρώπη δεν μπορεί να είναι αδύναμη – ούτε απέναντι στους εχθρούς της, ούτε απέναντι στους συμμάχους της. Κατευνασμός σημαίνει κανένα αποτέλεσμα, μόνο ταπείνωση».
Τα σχόλια του Τραμπ ήρθαν επίσης μετά από μια σειρά Ρεπουμπλικανών την περασμένη εβδομάδα που τάχθηκαν κατά της πιθανότητας στρατιωτικής δράσης. Ένας μάλιστα ανέφερε το ενδεχόμενο καθαίρεσης σε περίπτωση που ο Τραμπ εισβάλει στη Γροιλανδία.
Επίσης, η πιθανή επίδραση στην ανακοίνωση του Τραμπ ήταν το πώς οι χρηματοπιστωτικές αγορές κατέρρευσαν την Τρίτη εν μέσω της προοπτικής μιας μεγάλης ρήξης στη Δυτική συμμαχία για τη Γροιλανδία και των απειλών του Τραμπ για δασμούς. Οι αγορές ανέκαμψαν μετά την ομιλία του Τραμπ την Τετάρτη.
Η σύγκρουση όμως δεν έχει τελειώσει ακόμη. Ο Τραμπ προσέβαλε ή απείλησε πολλούς από αυτούς τους παγκόσμιους ηγέτες την Τετάρτη, και οι δασμοί και άλλες μορφές μόχλευσης εξακολουθούν να διαφαίνονται ισχυροί.
Αλλά η στρατιωτική δύναμη είναι η απόλυτη μόχλευση. Και ο Τραμπ – τουλάχιστον προς το παρόν – έχει υποχωρήσει από αυτό.
Ακόμη κι έτσι, η ομιλία του Τραμπ ήταν αρκετά δυσοίωνη.
Ο Τραμπ, άλλωστε, έχει την τάση να αλλάζει γνώμη και φαίνεται να ευδοκιμεί στην απρόβλεπτη φύση του στην παγκόσμια σκηνή – μια προσέγγιση που συχνά χαρακτηρίζεται ως η στρατηγική του «τρελού».
Στην ίδια ομιλία, ο Τραμπ φάνηκε να επισημαίνει επανειλημμένα την αμερικανική στρατιωτική ισχύ και να προειδοποιεί για το τι θα συμβεί εάν οι ΗΠΑ δεν καταλάβουν τη Γροιλανδία.
Ανέφερε ότι ο αμερικανικός στρατός θα είναι «ασταμάτητος» σε μια τέτοια κατάσταση και επανειλημμένα αναφέρθηκε στην επιτυχημένη αμερικανική στρατιωτική αποστολή στη Βενεζουέλα για την εκδίωξη του Νικολάς Μαδούρο.
«Είμαστε μια μεγάλη δύναμη, πολύ μεγαλύτερη από ό,τι καταλαβαίνουν οι άνθρωποι», είπε ο Τραμπ. «Νομίζω ότι το ανακάλυψαν αυτό πριν από δύο εβδομάδες στη Βενεζουέλα».
Πρόσθεσε για τη Βενεζουέλα: «Η επίθεση τελείωσε και είπαν, “Ας κάνουμε μια συμφωνία”. Περισσότεροι άνθρωποι πρέπει να το κάνουν αυτό».
Προς το τέλος των σχολίων του για τη Γροιλανδία, ο Τραμπ εξαπέλυσε μια συγκαλυμμένη απειλή.
«Έτσι, έχουν μια επιλογή», είπε ο Τραμπ για τη Δανία. «Μπορείτε να πείτε ναι και θα είμαστε πολύ ευγνώμονες, ή μπορείτε να πείτε όχι και θα το θυμόμαστε».
Πιθανότατα δεν πρέπει να αποκλείσουμε την πιθανότητα ο Τραμπ να χρησιμοποιήσει ξανά αυτή την επιλογή. Και τουλάχιστον, φαίνεται να θέλει ακόμα οι ξένες δυνάμεις να έχουν στο μυαλό τους την πιθανότητα μιας αμερικανικής εισβολής.
Παρόλα αυτά, ο αποκλεισμός της χρήσης βίας αποτελεί σημαντική απώλεια επιρροής για τον Τραμπ – στο βαθμό που αντέχει.
Το έπος σίγουρα δεν έχει τελειώσει. Ο Τραμπ μπορεί ακόμα να εξαναγκάσει τη Γροιλανδία, τη Δανία και την Ευρώπη με άλλους τρόπους.
Ίσως το πιο σημαντικό εργαλείο, με το οποίο απείλησε αυτό το Σαββατοκύριακο, είναι οι δασμοί. Αλλά είναι επίσης πιθανό το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ να περιορίσει την ικανότητά του να τους χρησιμοποιήσει σε μια πολυαναμενόμενη απόφαση τις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες.
Ο Τραμπ μπορεί επίσης να ασκήσει επιρροή με άλλους τρόπους, συμπεριλαμβανομένων απειλών που σχετίζονται με την εμπλοκή των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ – μια κατάσταση που χαρακτήρισε και πάλι την Τετάρτη ως μια ασύμφορη συμφωνία για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Θα μπορούσε επίσης να αποσυρθεί από την υποστήριξη προς την Ουκρανία. Στην ίδια ομιλία στο Νταβός, είπε για την κατάσταση εκεί: «Δεν έχουμε καμία σχέση με αυτό».
Αλλά η κατάληψη της Γροιλανδίας φαινόταν πάντα ένας ευφάνταστος στόχος. Και για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό, όσοι αντιτίθενται σε αυτήν έχουν λόγους να πιστεύουν ότι η λογική αποκαθίσταται και ότι η Δύση έχει απομακρυνθεί από το γκρεμό.
Διαβάστε επίσης:
Αρκτική: Ποιες είναι οι χώρες που έχουν εδάφη στην περιοχή – Οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις τους
Το Ευρωκοινοβούλιο θα ζητήσει από την Κομισιόν να ενεργοποιήσει το εμπορικό «μπαζούκα» κατά των ΗΠΑ
