Τα διλήμματα Μητσοτάκη και Τσίπρα: το «πλοίο της σταθερότητας» απέναντι στο «ερευνητικό σκάφος της αλλαγής»
Δύο πολιτικοί αντίπαλοι που έχουν συγκρουστεί σε πολλές εκλογικές αναμετρήσεις, με λίγες ώρες διαφορά, επέλεξαν την ίδια θαλάσσια μεταφορά για να ορίσουν το πολιτικό διακύβευμα των επόμενων εκλογών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στην κοπή πίτας του οργανωτικού της Νέα Δημοκρατία, έθεσε το βασικό ερώτημα των επόμενων εκλογών ως δίλημμα ασφάλειας και κυβερνησιμότητας: «το κεντρικό ερώτημα στο οποίο θα κληθούν να απαντήσουν οι Έλληνες είναι αν θα παραμείνει η Ελλάδα ασφαλής ισχυρή και σταθερή σε μια τροχιά προόδου ή θα ρισκάρει τις κατακτήσεις της για να μετατραπεί σε ένα ακυβέρνητο καράβι μέσα σε αχαρτογράφητα διεθνή νερά;».
Λίγες ώρες αργότερα, από τη Λάρισα, ο Αλέξης Τσίπρας, στην παρουσίαση του βιβλίου του «Ιθάκη», απάντησε με μια διαφορετική, σχεδόν «αντι-μεταφορά»: όχι φόβος για ακυβερνησία, αλλά πρόσκληση για νέα συλλογική αναχώρηση. Όπως είπε: «Μαζί να βάλουμε τα πανιά και τα κατάρτια στο νέο καράβι για την Ιθάκη. Ένα καράβι γερό, καλοτάξιδο, γρήγορο, που δεν θα φοβάται τους καιρούς και τις θύελλες που μας περιμένουν. Με αξιόμαχο πλήρωμα, νέους αλλά και έμπειρους ναύτες και αξιωματικούς. Με γνώρισμα την αγάπη στο λαό, στο ταξίδι, στον προορισμό. Μαζί να χαράξουμε τη ρότα της πατρίδας για την Ιθάκη. Γιατί αυτό που κρίνεται είναι η ζωή που θέλουμε να ζήσουμε με ασφάλεια».
Η σύμπτωση της αναφοράς στην ίδια εικόνα, το καράβι, έχει σημασία. Οι δύο ηγέτες προσπαθούν να κλειδώσουν, από τώρα, το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα διεξαχθεί η επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει την πολιτική επιλογή σε απόφαση διαχείρισης ρίσκου. Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να μετατρέψει την ανάγκη ασφάλειας σε υπόσχεση αλλαγής χωρίς φόβο.
Η «ακυβέρνητη θάλασσα» ως στρατηγική σταθερότητας
Η φράση του πρωθυπουργού είναι σχεδιασμένη σαν μια μια ερώτηση κλειδί που κλείνει μέσα της και την απάντηση. Δεν μιλά απλώς για «σταθερότητα» ως πολιτική αρετή. Την εντάσσει σε ένα τριπλό σχήμα: ασφαλής, ισχυρή, σταθερή χώρα, σε τροχιά προόδου. Απέναντι, το ρίσκο: να ρισκάρει την κατάκτησή της δηλαδή ό,τι έχει πετύχει και να γίνει ακυβέρνητο καράβι σε αχαρτογράφητα διεθνή νερά.
Εδώ, το κεντρικό βάρος πέφτει σε δύο λέξεις: ακυβέρνητο και διεθνή. Το πρώτο μιλά για εσωτερική πολιτική: κατακερματισμός, αδύναμες πλειοψηφίες, δυσκολία σχηματισμού σταθερής κυβέρνησης, πειραματισμοί συνεργασιών. Το δεύτερο μιλά για την εξωτερική πίεση και την διεθνή αστάθεια: ένας κόσμος αχαρτογράφητος είτε αυτό μεταφράζεται σε γεωπολιτικές εντάσεις είτε σε οικονομικές αναταράξεις. Η κυβέρνηση δεν ζητά απλώς ψήφο επιβράβευσης. Ζητά ψήφο αποτροπής: μην ανοίξετε την πόρτα στην ακυβερνησία, γιατί έξω έχει καταιγίδα.
Είναι η ρητορική της κυβερνησιμότητας που ο πρωθυπουργός θα χρησιμοποιήσει πολλές φορές μέχρι τις εκλογές. Μια ρητορική που μετακινεί τη συζήτηση από τα επιμέρους (ακρίβεια, δημόσιες υπηρεσίες, θεσμικές τριβές, σκάνδαλα ) στο υπαρξιακό ερώτημα «ποιος κρατάει το τιμόνι». Και στοχεύει σε ένα ευρύ ακροατήριο πέρα από τον στενό κομματικό πυρήνα: πολίτες που δεν δηλώνουν φανατικοί, ίσως ούτε και παραδοσιακοί ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας αλλά φοβούνται την αβεβαιότητα και την ακύρωση όσων έχουν πετύχει σε προσωπικό επίπεδο και όσων έχει πετύχει μέχρι σήμερα η χώρα.
Το «νέο καράβι» ως αφήγημα αλλαγής με ασφάλεια
Ο κ. Τσίπρας, αντί να αρνηθεί το πεδίο της ασφάλειας, το οικειοποιείται. Η δική του μεταφορά είναι πλούσια σε τεχνικές λεπτομέρειες: «πανιά», «ξάρτια», «ρότα», «ναύτες και αξιωματικοί, νέοι αλλά και έμπειροι». Δεν είναι τυχαίο. Είναι ένας τρόπος να πει ότι αυτό το «νέο καράβι» δεν είναι σύνθημα· είναι σχέδιο με υποδομή. Μάλιστα, η περιγραφή του σκάφους είναι σαφώς ανταγωνιστική προς το κυβερνητικό επιχείρημα του φόβου: «γερό, καλοτάξιδο, γρήγορο» που «δεν θα φοβάται τους καιρούς και τις θύελλες που μας περιμένουν».
Αν ο Μητσοτάκης μιλά για «αχαρτογράφητα διεθνή νερά», ο Τσίπρας μιλά για «καιρούς και θύελλες που μας περιμένουν». Αναγνωρίζουν και οι δύο ότι έρχονται δυσκολίες. Η διαφορά είναι η πολιτική χρήσιμη μετάφραση. Ο πρώτος λέει «άρα μη ρισκάρετε αλλαγή» και ο δεύτερος ότι χρειάζεται αλλαγή με νέο σκάφος που να αντέχει.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το σημείο όπου ο Τσίπρας συνδέει την πολιτική αλλαγή με την ασφάλεια της ζωής: «η ζωή που θέλουμε να ζήσουμε με ασφάλεια». Δεν αφήνει στον πρωθυπουργό το μονοπώλιο της ασφάλειας. Προσπαθεί να την επανανοηματοδοτήσει: ασφάλεια ως ποιότητα ζωής, κοινωνική προστασία, προοπτική όχι μόνο ως σταθερότητα σχήματος εξουσίας. Θυμάται προφανώς ότι ένα από τα συνθήματα με τα οποία η Νέα Δημοκρατία κέρδισε τις εκλογές του 2019 ήταν η ασφάλεια απέναντι στην ανασφάλεια της τότε κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Και βάζει στο κέντρο τη συλλογικότητα: «Όλες και όλοι μαζί». Μια σαφής απόπειρα να κλείσει την κριτική της αρχηγικότητας που συνοδεύει κάθε επιστροφή ενός πρώην πρωθυπουργού: δεν είναι «ένα πρόσωπο που ξανάρχεται», είναι «πλήρωμα» με «νέους αλλά και έμπειρους». Η φράση αυτή λειτουργεί ως πολιτικό σήμα ανασύνθεσης: υπαινίσσεται ανανέωση, διεύρυνση, αλλά και χρησιμοποίηση ό,τι παλιού αλλά ικανού και αποτελεσματικού.
Ένα δίλημμα, δύο αφηγήσεις
Στην ουσία, έχουμε δύο ανταγωνιστικές αφηγήσεις για το ίδιο υπαρξιακό ερώτημα: πώς θα πορευθεί η χώρα σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας. Ο Μητσοτάκης το θέτει ως επιλογή ανάμεσα σε «τροχιά προόδου» και «ακυβέρνητο καράβι». Ο Τσίπρας το μετατρέπει σε κάλεσμα για «νέο καράβι» που θα αντέξει «θύελλες» και θα χαράξει «ρότα».
Με όρους πολιτικής επικοινωνίας, η κυβέρνηση ποντάρει στη λογική της αποτροπής: να κάνει το κόστος της αλλαγής να φαίνεται μεγαλύτερο από τη φθορά της παραμονής. Ο Τσίπρας ποντάρει στη λογική της αναχώρησης: να κάνει την αλλαγή να φαίνεται όχι ρίσκο, αλλά οργανωμένη και ασφαλής μετάβαση.
Και κάπως έτσι και πριν καν ξεκινήσει επίσημα η προεκλογική περίοδος, διαμορφώνεται ένα σκηνικό στο οποίο το ερώτημα δεν θα είναι μόνο «ποιος έχει δίκιο», αλλά «ποιος μπορεί να πείσει ότι έχει πλοίο που ταξιδεύει» και, κυρίως, ότι δεν θα αφήσει τους επιβάτες να πληρώσουν τα λάθη και την απειρία του καπετάνιου.
Διαβάστε επίσης:
Στην Ινδία ο πρωθυπουργός για το India AI Impact Summit 2026 – Συνάντηση με Ν. Μόντι
Πηγή: topontiki.gr
