Το «χρυσό» spread των τραπεζών: Κέρδη-ρεκόρ στις πλάτες νοικοκυριών και επιχειρήσεων
Ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προαναγγέλλει σταδιακές μειώσεις επιτοκίων, στην ελληνική πραγματικότητα ο χρόνος φαίνεται να έχει σταματήσει. Οι ελληνικές συστημικές τράπεζες, έχοντας αφήσει πίσω τους τα «πέτρινα χρόνια», καταγράφουν πλέον κερδοφορία που ζαλίζει. Το 2024 και το 2025 αποδείχθηκαν έτη-σταθμοί, με τα καθαρά κέρδη των τεσσάρων συστημικών ιδρυμάτων (Εθνική, Alpha, Eurobank, Πειραιώς) να αγγίζουν αθροιστικά τα 4 δισ. ευρώ.
Η εκτόξευση της κερδοφορίας
Η σύγκριση με το παρελθόν είναι αποκαλυπτική. Μέσα σε μόλις τρία χρόνια, η κερδοφορία των τραπεζών παρουσίασε αύξηση που ξεπερνά το 25% ετησίως σε ορισμένες περιπτώσεις, τροφοδοτούμενη κυρίως από τα έσοδα από τόκους. Το 2023 τα έσοδα από τόκους ανήλθαν σε περίπου 8 δισ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο άνω του 50% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, καθώς οι τράπεζες πέρασαν αμέσως τις αυξήσεις της ΕΚΤ στα δάνεια, αλλά τις «ξέχασαν» στις καταθέσεις.
Η «ψαλίδα» που πληγώνει
Τα στοιχεία είναι αμείλικτα. Το μέσο επιτόκιο των νέων δανείων στην Ελλάδα κινείται σταθερά πάνω από το 6%, ενώ το αντίστοιχο των καταθέσεων ταμιευτηρίου παραμένει καθηλωμένο κάτω από το 0,05%. Το spread (η διαφορά) αγγίζει πλέον τις 5,5 έως 6 ποσοστιαίες μονάδες, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι σημαντικά χαμηλότερος. Αυτή η ανισορροπία μεταφράζεται σε μια μεταφορά πλούτου από τους αποταμιευτές και τους δανειολήπτες προς τα τραπεζικά ταμεία.
Η πολιτική διάσταση και η απουσία ανταγωνισμού
Το ερώτημα που προκύπτει είναι πολιτικό: Γιατί δεν λειτουργεί ο ανταγωνισμός; Παρά τις κατά καιρούς «αυστηρές συστάσεις» του οικονομικού επιτελείου, η πραγματικότητα στην αγορά δεν αλλάζει. Η δεσπόζουσα θέση των συστημικών ιδρυμάτων επιτρέπει τη διατήρηση αυτής της κατάστασης, την ώρα που οι προμήθειες για απλές τραπεζικές συναλλαγές (εμβάσματα, αναλήψεις) παραμένουν αδικαιολόγητα υψηλές, ενισχύοντας τα έσοδα κατά επιπλέον 1,5 δισ. ευρώ ετησίως.
Το «Ποντίκι» έχει επισημάνει επανειλημμένα ότι η υγεία του τραπεζικού συστήματος δεν μπορεί να είναι μονομερής. Όταν οι τράπεζες θωρακίζουν τους ισολογισμούς τους με αποδόσεις ιδίων κεφαλαίων (RoE) που ξεπερνούν το 14%, αλλά η πραγματική οικονομία ασφυκτιά, το μοντέλο είναι μη βιώσιμο. Αν η κυβέρνηση συνεχίσει να παρακολουθεί ως απλός θεατής το «πάρτι» των spreads, τότε η κοινωνική δυσαρέσκεια θα είναι το επόμενο «κόκκινο δάνειο» που θα κληθεί να διαχειριστεί.
Διαβάστε επίσης:
Ρεύμα: Μείωση στα «πράσινα» τιμολόγια για τον Μάρτιο
Με 38 εκατ. τουρίστες στην Ελλάδα ολοκληρώθηκε το 2025 – Πόσα χρήματα ξόδεψαν
Πηγή: topontiki.gr
