Σύγκρουση Πακιστάν – Αφγανιστάν: Πώς άρχισε και πόσο άσχημα μπορεί να εξελιχθεί
Το Αφγανιστάν και το Πακιστάν συγκρούονται ξανά, ανταλλάσσοντας θανατηφόρα πυρά και βολές όλμων κατά μήκος των δύσβατων συνόρων τους, με τον υπουργό Άμυνας του Ισλαμαμπάντ να δηλώνει ότι η υπομονή της χώρας του «έχει εξαντληθεί» και να κηρύσσει «ανοιχτό πόλεμο» στον γείτονά της που κυβερνάται από τους Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με το CNN, πρόκειται για την τελευταία έξαρση μιας διαρκούς σύγκρουσης που αντιπαραθέτει τον καλά χρηματοδοτούμενο, ισχυρό και εξοπλισμένο με πυρηνικά όπλα στρατό του Πακιστάν με τους σκληροτράχηλους μαχητές των Ταλιμπάν του Αφγανιστάν, οι οποίοι διαθέτουν δεκαετίες εμπειρίας σε μάχες – συμπεριλαμβανομένης της νίκης τους επί των δυνάμεων των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ το 2021, μετά από χρόνια εξέγερσης.
Η… κακή αρχή
Αργά το βράδυ της Πέμπτης, ο στρατός των Ταλιμπάν εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον πακιστανικών θέσεων κατά μήκος ορισμένων τμημάτων των διαπερατών και αμφισβητούμενων συνόρων τους, που εκτείνονται σε 1.600 μίλια μέσα από δύσβατα βουνά και έρημο. Η Καμπούλ δήλωσε ότι αυτές οι επιθέσεις ήταν αντίποινα για τον βομβαρδισμό από το Πακιστάν, το Σαββατοκύριακο, στρατοπέδων μαχητών στο Αφγανιστάν, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο τουλάχιστον 18 ανθρώπων.
Σε απάντηση, νωρίς την Παρασκευή, το Πακιστάν ξεκίνησε την επιχείρηση Ghazab Lil Haqq – ή «Επιχείρηση Δίκαιη Οργή». Οι πακιστανικές αεροπορικές επιθέσεις έπληξαν την Καμπούλ, τη νοτιοανατολική επαρχία Πακτία και το Κανταχάρ, που θεωρείται η πνευματική γενέτειρα των Ταλιμπάν, όπου πιστεύεται ότι έχει την έδρα του ο μυστικοπαθής ηγέτης της οργάνωσης, Χιμπατουλάχ Ακουντζάντα.
Διαφορετικός αριθμός απωλειών
Το Πακιστάν δήλωσε ότι οι επιθέσεις του νωρίς την Παρασκευή είχαν ως στόχο αμυντικές εγκαταστάσεις των Αφγανών Ταλιμπάν, μια σημαντική κλιμάκωση της στρατηγικής αντιποίνων της χώρας. Οι δύο πλευρές έχουν ανακοινώσει διαφορετικούς αριθμούς θυμάτων για την επίθεση της Παρασκευής. Το Πακιστάν ισχυρίστηκε ότι ο στρατός του σκότωσε 133 Αφγανούς μαχητές των Ταλιμπάν, ενώ το Αφγανιστάν ανέφερε ότι οκτώ από τους στρατιώτες του σκοτώθηκαν.
Στην βορειοδυτική περιοχή Μπατζαούρ του Πακιστάν, μια οβίδα που εκτοξεύθηκε από τους Αφγανούς Ταλιμπάν έπεσε σε ένα σπίτι, τραυματίζοντας πέντε άτομα, μεταξύ των οποίων δύο παιδιά και μια γυναίκα, σύμφωνα με τον αστυνομικό Φαζάλ Ακμπάρ. Ο υπουργός Πληροφοριών του Πακιστάν δήλωσε επίσης την Παρασκευή ότι μαχητές των Πακιστανών Ταλιμπάν προσπάθησαν να εξαπολύσουν επιθέσεις με drones στη βορειοδυτική περιοχή από το εσωτερικό της χώρας, οι οποίες αποτράπηκαν από τα αντι-drone συστήματα του Πακιστάν.
«Τα περιστατικά αυτά αποκάλυψαν για άλλη μια φορά τις άμεσες συνδέσεις μεταξύ του καθεστώτος των Αφγανών Ταλιμπάν και της τρομοκρατίας στο Πακιστάν», δήλωσε ο υπουργός Πληροφοριών του Πακιστάν, Αταουλαχ Χαράρ. Πακιστάν και Αφγανιστάν έχουν μια περίπλοκη ιστορία, παρά τις στενές οικονομικές και πολιτιστικές σχέσεις που τους συνδέουν, οι δύο χώρες έχουν μια περίπλοκη ιστορία. Τον περασμένο Οκτώβριο, διεξήγαγαν τον πιο αιματηρό πόλεμο των τελευταίων ετών, με μια εύθραυστη εκεχειρία να ισχύει από τότε.
Από καταφύγιο, εχθρός…
Αφού οι Αφγανοί Ταλιμπάν εκδιώχθηκαν από την εξουσία από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ το 2001 για την παροχή καταφυγίου στους δράστες των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου, το Πακιστάν έγινε ένας από τους κύριους υποστηρικτές τους. Οι μαχητές τους βρήκαν καταφύγιο πέρα από τα σύνορα στο Πακιστάν και υποστήριξη για την επακόλουθη εξέγερσή τους εναντίον της αφγανικής κυβέρνησης που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, σε αυτό που έγινε ο μακρύτερος πόλεμος στην ιστορία των ΗΠΑ.
Ωστόσο, μετά την τελική νίκη των Ταλιμπάν σε αυτόν τον πόλεμο, που ακολούθησε την χαοτική αποχώρηση των ΗΠΑ και την επιστροφή τους στην εξουσία στο Καμπούλ, το Πακιστάν αντιμετωπίζει μια έξαρση της ισλαμιστικής βίας. Το Ισλαμαμπάντ κατηγορεί τους Πακιστανούς μαχητές των Ταλιμπάν για μεγάλο μέρος αυτής της βίας και κατηγορεί το Καμπούλ ότι τους παρέχει καταφύγιο στο έδαφός του.
Πολλές από αυτές τις επιθέσεις πραγματοποιούνται με όπλα των ΗΠΑ που άφησαν πίσω τους κατά τη διάρκεια της χαοτικής αποχώρησης, σύμφωνα με το CNN. Οι Αφγανοί Ταλιμπάν αρνούνται ότι φιλοξενούν τους Πακιστανούς «αδελφούς» τους. Περισσότεροι από 1.200 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων στρατιωτικοί και άμαχοι, σκοτώθηκαν σε επιθέσεις μαχητών σε ολόκληρη τη χώρα το 2025, σύμφωνα με στοιχεία του Πακιστάν. Ο αριθμός αυτός είναι διπλάσιος από αυτόν που καταγράφηκε το 2021, όταν οι ΗΠΑ αποσύρθηκαν από την Καμπούλ και οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία.
«Η υπομονή μας εξαντλήθηκε»
Πολλά στελέχη των Αφγανών Ταλιμπάν εξακολουθούν να έχουν περιουσία και οικογένειες στο Πακιστάν, δήλωσε ο υπουργός Άμυνας της χώρας, Καουάτζα Ασίφ, στο CNN τον Νοέμβριο. Όταν ρωτήθηκε από το CNN αν η τρέχουσα έξαρση της βίας ήταν η απόλυτη αντίδραση, απάντησε: «Ναι, έτσι νομίζω». Ο Ασίφ χρησιμοποίησε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης νωρίς την Παρασκευή για να κατηγορήσει το Αφγανιστάν ότι συγκεντρώνει «όλους τους τρομοκράτες του κόσμου» και «εξάγει τρομοκρατία», ενώ στερεί τα ανθρώπινα δικαιώματα από τον ίδιο του τον λαό.
«Η υπομονή μας εξαντλήθηκε», έγραψε ο Ασίφ στο X. «Τώρα είναι ανοιχτός πόλεμος μεταξύ μας και εσάς». Όσον αφορά στις ένοπλες δυνάμεις των δύο χωρών, σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS) «Military Balance 2025», η διαφορά μεταξύ του πακιστανικού και του αφγανικού στρατού είναι τεράστια. Ο στρατός παραμένει ο ισχυρότερος θεσμός του Πακιστάν, έχοντας εδραιώσει την κυριαρχία του σε όλη την ιστορία της χώρας με πραξικοπήματα και συνταγματικές τροποποιήσεις.
Ανισορροπία δυνάμεων
Ως πυρηνική δύναμη, το Πακιστάν διαθέτει έναν εξελιγμένο αμυντικό μηχανισμό που περιλαμβάνει στρατό, ναυτικό, αεροπορία και πεζοναυτικό σώμα. Σύμφωνα με το IISS, αυτοί οι κλάδοι αριθμούν συνολικά περίπου 660.000 εν ενεργεία στρατιώτες, ενισχυμένους από παραστρατιωτικές και στρατιωτικές αστυνομικές μονάδες που αριθμούν σχεδόν 300.000 άτομα. Η συμβατική τους δύναμη ενισχύεται από ένα σύγχρονο οπλοστάσιο, που περιλαμβάνει μαχητικά αεροσκάφη F-16 αμερικανικής κατασκευής, γαλλικά αεροσκάφη Mirage και τα JF-17, που παράγονται από κοινού με την Κίνα, τον κύριο αμυντικό εταίρο του Ισλαμαμπάντ.
Αντίθετα, το Αφγανιστάν διαθέτει μια μοναδική, ενοποιημένη δύναμη: τους Ταλιμπάν. Με εκτιμώμενο αριθμό μελών λιγότερο από 200.000, η στρατιωτική δομή των Ταλιμπάν στερείται λειτουργικής αεροπορικής δύναμης, βασιζόμενη αντ’ αυτού σε μια χούφτα παλαιών επιθετικών ελικοπτέρων και μεταγωγικών αεροσκαφών της σοβιετικής εποχής, καθώς και σε τετρακόπτερα drones. Αν και δεν διαθέτουν τα βαριά όπλα των γειτόνων τους, οι τακτικές τους είναι ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό της στρατιωτικής τους ταυτότητας.
«Μας περιμένουν επικίνδυνοι καιροί»
Προηγούμενες εξάρσεις έχουν ηρεμήσει μετά από μερικές ημέρες μάχης και μεσολάβηση ξένων κυβερνήσεων, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας και της Τουρκίας. Οι αναλυτές φοβούνται ότι η περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να επιδεινώσει την αστάθεια. Ο Αμπντούλ Μπασίφ, ανώτερος συνεργάτης της Σχολής Διεθνών Σπουδών S. Rajaratnam, δήλωσε ότι «μας περιμένουν επικίνδυνοι καιροί. […] Οποιαδήποτε αντίποινα από τους Αφγανούς θα γίνουν στα αστικά κέντρα του Πακιστάν… Αυτό είναι συνταγή για χάος, και το χάος είναι αυτό που επιδιώκουν τα τρομοκρατικά δίκτυα για να ευδοκιμήσουν».
«Τα drones είναι η αεροπορία των φτωχών, οι Αφγανοί Ταλιμπάν έχουν drones, έχουν βομβιστές αυτοκτονίας, είναι καινοτόμοι», είπε. «Το Πακιστάν έχει καταστήσει σαφές ότι θα δράσει ξανά αν οι Αφγανοί Ταλιμπάν δεν κινηθούν εναντίον των ηγετών και των μαχητών της TTP στο αφγανικό έδαφος», δήλωσε η Σαμίνα Αχμέντ, ανώτερη διευθύντρια προγραμμάτων της Crisis Group για τη Νότια Ασία και ανώτερη σύμβουλος για την Ασία. «Το Ισλαμαμπάντ και η Καμπούλ πρέπει να επαναλάβουν επειγόντως τις διαπραγματεύσεις, με τη μεσολάβηση αξιόπιστων εταίρων όπως η Τουρκία, το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία».
Διαβάστε επίσης
ΗΠΑ: 11χρονος σκότωσε τον πατριό του επειδή του πήρε την κονσόλα παιχνιδιών
USS Gerald R. Ford: Το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο στον κόσμο έφθασε στο Ισραήλ
Πηγή: topontiki.gr
