Σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη – Τρία χρόνια μετά: Οι γκρίζες ζώνες που κρατούν ανοιχτή την πληγή
Τρία χρόνια μετά τη νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου 2023, το τραύμα παραμένει ανοιχτό. Όχι μόνο για το μέγεθος της ανθρώπινης απώλειας, αλλά γιατί γύρω από τις συνθήκες της σύγκρουσης, την έκρηξη που ακολούθησε και –κυρίως– τη διαχείριση των αποδεικτικών στοιχείων, έχουν συσσωρευτεί σκιές που δεν έχουν διαλυθεί.
Η υπόθεση των Τεμπών δεν στοιχειώνει την ελληνική κοινωνία μόνο ως τραγωδία. Τη στοιχειώνει ως υπόθεση με αναπάντητα ερωτήματα.
Η πυρόσφαιρα: ένα τεχνικό ερώτημα που έγινε κοινωνική καχυποψία
Η εικόνα της τεράστιας πυρόσφαιρας που ξεπήδησε αμέσως μετά τη σύγκρουση είναι από τις πιο σοκαριστικές στιγμές του δυστυχήματος. Μπορεί να εξηγηθεί πλήρως από τα έλαια σιλικόνης των μετασχηματιστών; Ή απαιτείται η παρουσία πρόσθετου εύφλεκτου υλικού;
Παρά τις τεχνικές εκθέσεις που έχουν κατατεθεί, ένα κρίσιμο κομμάτι της κοινής γνώμης παραμένει δύσπιστο. Διότι το ερώτημα δεν απαντήθηκε με τρόπο που να κλείνει οριστικά τη συζήτηση. Αν δεν υπήρχε επικίνδυνο φορτίο, πώς εξηγείται η ένταση και η έκταση της φωτιάς; Αν υπήρχε, γιατί δεν είχε δηλωθεί;
Το φορτίο της εμπορικής αμαξοστοιχίας
Τα παραστατικά του φορτίου δόθηκαν στη δημοσιότητα, όμως η συζήτηση δεν έληξε. Υπήρξαν φωνές που έκαναν λόγο για ελλιπή διασταύρωση στοιχείων, για καθυστερημένες χημικές αναλύσεις, για αντιφάσεις. Σε μια υπόθεση τέτοιου μεγέθους, κάθε κενό –ακόμη κι αν είναι τεχνικής φύσης– αποκτά πολιτικό βάρος.
Η επίσημη θέση απορρίπτει οποιοδήποτε σενάριο παράνομου ή αδήλωτου φορτίου. Ωστόσο, η απουσία μιας αδιαμφισβήτητης, πλήρως διαφανούς και κοινωνικά αποδεκτής τεκμηρίωσης έχει αφήσει χώρο σε σενάρια.
Η απουσία βίντεο και τα κενά στην τεκμηρίωση
Ένα από τα πιο επίμονα ερωτήματα αφορά το βιντεοληπτικό υλικό. Υπήρχαν κάμερες; Τι κατέγραψαν; Γιατί δεν υπήρξε άμεση δημοσιοποίηση; Γιατί εμφανίστηκαν βίντεο μήνες αργότερα;
Σε μια εποχή καθολικής καταγραφής, η έλλειψη πλήρους εικόνας δημιουργεί αίσθηση κενού. Και κάθε κενό, σε μια τόσο φορτισμένη υπόθεση, μετατρέπεται σε υπόνοια.
Το «μπάζωμα» και η αλλοίωση του χώρου
Η ταχεία επιχωμάτωση του χώρου αποτέλεσε σημείο καμπής. Συγγενείς θυμάτων μίλησαν για πρόωρη αλλοίωση του τόπου του δυστυχήματος.
Ποιος έδωσε την εντολή; Είχε ολοκληρωθεί η συλλογή στοιχείων; Μήπως χάθηκαν κρίσιμα ίχνη; Ακόμη κι αν η πρόθεση ήταν η αποκατάσταση, η εικόνα προχειρότητας –ή βιασύνης– τροφοδότησε τη δυσπιστία.
Βιολογικό υλικό και ιατροδικαστική διαχείριση
Ανησυχίες διατυπώθηκαν για πιθανή απώλεια ή καταστροφή βιολογικού υλικού. Ακολουθήθηκαν όλα τα πρωτόκολλα; Τεκμηριώθηκε πλήρως ο χώρος πριν τις παρεμβάσεις;
Σε μια υπόθεση με τόσους νεκρούς, η παραμικρή αμφιβολία αποκτά τεράστια ηθική και νομική βαρύτητα.
Η δικαστική πορεία και οι πολιτικές ευθύνες
Η έρευνα συνεχίζεται, όμως η κοινωνία διερωτάται αν φτάνει σε όλα τα επίπεδα ευθύνης. Η μη λειτουργία κρίσιμων συστημάτων ασφαλείας, οι καθυστερήσεις έργων και η χρόνια υποστελέχωση δεν προέκυψαν σε μία νύχτα.
Η υπόθεση έχει μετατραπεί σε σύμβολο θεσμικής ανεπάρκειας. Και όσο τα ερωτήματα παραμένουν, η εμπιστοσύνη δεν αποκαθίσταται.
Δέκα αναπάντητα ερωτήματα
1. Τι προκάλεσε τεχνικά την πυρόσφαιρα; Υπάρχει οριστική, επιστημονικά αδιαμφισβήτητη απάντηση;
2. Υπήρχε ή όχι εύφλεκτο/αδήλωτο φορτίο; Έχει αποκλειστεί με πλήρη διαφάνεια;
3. Πού είναι το πλήρες βιντεοληπτικό υλικό της διαδρομής; Ποιος διασφάλισε την ακεραιότητά του;
4. Γιατί έγινε τόσο γρήγορα επιχωμάτωση του χώρου; Με ποια εντολή και ποια τεκμηρίωση;
5. Χάθηκε ή αλλοιώθηκε βιολογικό ή χημικό υλικό; Υπάρχει πλήρης καταγραφή;
6. Ερευνήθηκαν ευθύνες σε ανώτερο διοικητικό και πολιτικό επίπεδο;
7. Γιατί δεν λειτουργούσαν πλήρως τα συστήματα ασφαλείας; Ποιος πιστοποιούσε την επιχειρησιακή επάρκεια;
8. Υπήρξαν προειδοποιήσεις εργαζομένων που αγνοήθηκαν;
9. Έχουν δημοσιοποιηθεί πλήρως τα ηχητικά των επικοινωνιών εκείνης της νύχτας;
10. Τι έχει αλλάξει ουσιαστικά στο σιδηροδρομικό δίκτυο ώστε να αποκλειστεί επανάληψη;
Τρία χρόνια μετά, το ζήτημα δεν είναι μόνο η απόδοση ποινικών ευθυνών. Είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Και αυτή δεν κερδίζεται με διαβεβαιώσεις, αλλά με απαντήσεις που αντέχουν στον έλεγχο, στον χρόνο και –κυρίως– στη μνήμη.
Διαβάστε επίσης:
Κόρινθος: Θρίλερ με το διπλό μαχαίρωμα – Τι δηλώνει γιατρός για τον νεκρό 17χρονο (Video)
Πλακιάς: «Το μόνο που με ένοιαζε ήταν αν τα παιδιά ήταν ζωντανά, αν φώναζαν “μαμά και μπαμπά”»
Πηγή: topontiki.gr
