Σύγκρουση Ιράν – ΗΠΑ – Ισραήλ: Κίνδυνος εκτόξευσης των τιμών πετρελαίου και αερίου από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ
Φόβοι για εκρηκτική αύξηση στις τιμές πετρελαίου και αερίου εκδηλώνονται εξαιτίας της σύγκρουσης Ιράν – ΗΠΑ – Ισραήλ καθώς από τα Στενά του Ορμούζ διακινείται το 25% της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου και το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG.
Οι πληροφορίες μέχρι στιγμής από τα μεγάλα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων, όπως το Reuters, αναφέρουν ότι οι Φρουροί της Επανάστασης στέλνουν μηνύματα στα πλοία μέσω ασυρμάτου ότι δεν επιτρέπεται να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ ενώ μεγάλοι πετρελαϊκοί οίκοι σταμάτησαν τη διέλευση περιμένοντας πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση μετά την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν.
Το Bloomberg αναφέρει ότι οι αγορές πετρελαίου βρίσκονται σε αναβρασμό εκτιμώντας ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να ωθήσει τις τιμές του αργού πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Ο κρίσιμος ρόλος των Στενών του Ορμούζ
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (International Energy Agency- IEA) έχει αναλύσει εκτενώς και εμπεριστατωμένα το τι μέλλει γενέσθαι στην περίπτωση που κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ έστω και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, εκτιμώντας ότι θα είναι τεράστιες οι επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Μέσω των Στενών του Ορμούζ, διακινήθηκε κατά μέσο όρο το 2025 ποσότητα 20 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως (mb/d) αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων.
Οι ποσότητες είναι τεράστιες καθώς αποτελούν το 25% της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου, συμπεριλαμβανομένων των προμηθειών από τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κουβέιτ, το Κατάρ, το Ιράκ και το Ιράν.
Σύμφωνα με τον ΙΕΑ, τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν παγκοσμίως το πιο κρίσιμο στρατηγικό σημείο διέλευσης (chokepoints) στη διαμετακόμιση πετρελαίου. «Δεδομένου ότι περίπου το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά και οι δυνατότητες παράκαμψής του είναι περιορισμένες, οποιαδήποτε διαταραχή στις ροές μέσω αυτού θα είχε τεράστιες συνέπειες για τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο ενημερωτικό δελτίο του ΙΕΑ για τα Στενά του Ορμούζ.
Άκρως σημαντικές θα είναι οι επιπτώσεις και στο παγκόσμιο εμπόριο φυσικού αερίου, καθώς θα παρεμποδίζονταν οι εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το Κατάρ και τα ΗΑΕ (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα), οι οποίες αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών LNG.
Μη δοκιμασμένες οι εναλλακτικές διαδρομές για το πετρέλαιο
Σύμφωνα με τον ΙΕΑ, η διαθέσιμη δυναμικότητα σε εναλλακτικές οδούς εξαγωγής είναι περιορισμένη. Μόνο η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν σε λειτουργία αγωγούς αργού πετρελαίου που θα μπορούσαν δυνητικά να ανακατευθύνουν ροές ώστε να παρακαμφθούν τα Στενά του Ορμούζ, με εκτιμώμενη διαθέσιμη δυναμικότητα 3,5 έως 5,5 εκατ. βαρελιών ημερησίως (mb/d).
«Παρότι ενδέχεται να υπάρχει πρόσθετη δυναμικότητα σε μεγάλους αγωγούς που παρακάμπτουν τα Στενά, η εφοδιαστική και οι αλυσίδες εφοδιασμού που απαιτούνται για την ανακατεύθυνση και εξαγωγή σημαντικών ποσοτήτων δεν έχουν δοκιμαστεί επαρκώς σε πραγματικές συνθήκες», κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας.
Καμιά εναλλακτική για το φυσικό αέριο
Η έκθεση του ΙΕΑ, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις εξαγωγές LNG από το Κατάρ και τα ΗΑΕ καθώς δεν υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές προς την παγκόσμια αγορά πέραν των υφιστάμενων εγκαταστάσεων υγροποίησης LNG.
Το Κατάρ και τα ΗΑΕ προμήθευσαν σχεδόν 7 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) στο Κουβέιτ το 2025, ενώ ο συνολικός όγκος LNG που διήλθε από τα Στενά ανήλθε σε λίγο πάνω από 112 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm ) το 2025, ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG.
Ο αντίκτυπος στην αγορά
Ο τεράστιος όγκος πετρελαίου που εξάγεται μέσω των Στενών του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τις περιορισμένες δυνατότητες παράκαμψής του, σημαίνει ότι οποιαδήποτε διαταραχή των ροών θα είχε τεράστιες συνέπειες για τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου. Μια σημαντική άνοδος των τιμών του πετρελαίου θα ήταν αναπόφευκτη και ελλείψεις θα εμφανίζονταν γρήγορα εάν η διαταραχή παρατεινόταν, εκτιμά ο ΙΕΑ.
Μάλιστα, προειδοποιεί ότι παρότι το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ κατευθύνεται προς τις ασιατικές αγορές, ο αντίκτυπος μιας διαταραχής θα ήταν παγκόσμιος, λόγω της άμεσης επίδρασής της στη διαμόρφωση των τιμών.
Ο αντίκτυπος στην αγορά θα επιδεινωνόταν από το γεγονός ότι, πέραν της διατάραξης των αποστολών πετρελαίου που διέρχονται από το Στενό, το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας αργού πετρελαίου θα μπορούσε επίσης να καταστεί μη διαθέσιμο.
Αντίστοιχα, μια διαταραχή των ροών LNG που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ θα συνιστούσε σοβαρό σοκ για την παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου, δεδομένου του καθοριστικού ρόλου του Κατάρ στο παγκόσμιο εμπόριο LNG και της αδυναμίας διοχέτευσης αυτών των ποσοτήτων στην αγορά μέσω εναλλακτικών διαδρομών.
Σύμφωνα με την εκτίμηση του ΙΕΑ, η παγκόσμια προσφορά LNG θα μειωνόταν κατά πάνω από 300 εκατ. κυβικά μέτρα ημερησίως (mcm/d) — ποσότητα διπλάσια από τον μέσο όρο των ροών φυσικού αερίου που διέρχονταν μέσω του αγωγού Nord Stream το 2021, ποσότητες που «θα ήταν αδύνατο να αντικατασταθούν άμεσα».
Μάλιστα ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις θα γίνονταν αισθητές πολύ πέραν των αγορών που εξαρτώνται άμεσα από το LNG του Κατάρ και των ΗΑΕ.
Η έλλειψη αυτών των ποσοτήτων θα όξυνε φυσικά τον ανταγωνισμό για διαθέσιμους όγκους LNG στην αγορά spot (αγορά ημέρας) και θα ασκούσε έντονες ανοδικές πιέσεις στις τιμές spot τόσο στην Ασία όσο και στην Ευρώπη.
Διαβάστε επίσης:
Kύπρος: Αναφορές για έκρηξη κοντά στην αεροπορική βάση του Ακρωτηρίου
Centcom:Τα οπλικά συστήματα της επιχείρησης «Επική Οργή» και οι στόχοι που χτύπησαν οι ΗΠΑ στο Ιράν
Πηγή: topontiki.gr
