Αμοργός SOS: Προειδοποίηση από Europa Nostra ότι εκτεταμένα έργα καταστρέφουν το νησί
Σήμα κινδύνου για πιθανή υποβάθμιση του παραδοσιακού οικισμού των Καταπόλων και του αρχαιολογικού χώρου της Μινώας εκπέμπει η Europa Nostra, εντάσσοντας την Αμοργό στη λίστα με τις επτά πλέον απειλούμενες τοποθεσίες πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη για το 2026.
Σύμφωνα με τον οργανισμό, τα σχέδια που προωθούνται σε τοπικό επίπεδο —και αφορούν την επέκταση του λιμανιού στα Κατάπολα καθώς και τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών— ενδέχεται να διαταράξουν ανεπανόρθωτα τη φυσιογνωμία της περιοχής.
Η επιλογή των επτά μνημείων και τόπων γίνεται από το διοικητικό συμβούλιο της Europa Nostra, έπειτα από αξιολόγηση προτάσεων που καταθέτουν δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς από ολόκληρη την Ευρώπη. Πέρα από την Αμοργό, στον φετινό κατάλογο περιλαμβάνονται περιοχές σε Ουγγαρία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Πορτογαλία, Ρουμανία και Σερβία.
Η σημασία του τόπου
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, τα Κατάπολα και η αρχαία Μινώα συγκροτούν ένα σπάνιο παράδειγμα συνέχειας ανάμεσα στο τοπίο, την αρχαιολογική κληρονομιά και τη ζώσα κοινότητα. Πρόκειται για μια εύθραυστη ισορροπία, προϊόν μακραίωνης συνύπαρξης ανθρώπου και φύσης, η οποία —κατά την εκτίμηση του οργανισμού— απειλείται από μεγάλης κλίμακας παρεμβάσεις.
Ο αρχαιολογικός χώρος της Μινώας, που έχει χαρακτηριστεί ζώνη απόλυτης προστασίας, μαζί με τον οικισμό των Καταπόλων, αποτελούν —σύμφωνα με την Europa Nostra— παράδειγμα αρμονικής συνύπαρξης πολιτιστικής κληρονομιάς και φυσικού περιβάλλοντος. Ο οργανισμός εκτιμά ότι η περιοχή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε υπόδειγμα βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης για μικρά μεσογειακά νησιά που αντιμετωπίζουν παρόμοιες πιέσεις.
Διχασμός στην τοπική κοινωνία
Τα σχέδια για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση του λιμένα, σε συνδυασμό με τα συνοδά οδικά έργα, έχουν προκαλέσει έντονη αντιπαράθεση στο νησί. Το 2023 τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση μελέτη που προέβλεπε σημαντική διεύρυνση του λιμανιού, ενώ εγκρίθηκε και πολεοδομικό σχέδιο που περιλαμβάνει —μεταξύ άλλων— επεκτάσεις λιμένων (Κατάπολα και Αιγιάλη), διάνοιξη 15 νέων δρόμων, επεκτάσεις οικισμών και πρόβλεψη για αεροδρόμιο.
Η δημοτική αρχή και μέρος των κατοίκων θεωρούν τα έργα απαραίτητα για την αναβάθμιση των υποδομών και την ενίσχυση της τουριστικής κίνησης. Αντίθετα, άλλοι κάτοικοι και φίλοι του νησιού εκφράζουν φόβους ότι πρόκειται για μια στροφή προς ένα μοντέλο μαζικής ανάπτυξης που θα αλλοιώσει τον χαρακτήρα της Αμοργού.
Ήδη έχουν κατατεθεί τρεις προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά του πολεοδομικού σχεδίου, με την εκδίκαση να έχει μετατεθεί για τον Απρίλιο. Παράλληλα, ιδρύθηκε στο νησί ο σύλλογος «Ο λιμήν», ο οποίος δηλώνει ότι υποστηρίζει έναν ήπιο εκσυγχρονισμό, απορρίπτοντας όμως μια εκτεταμένη —«φαραωνική», όπως τη χαρακτηρίζει— επέκταση του λιμανιού. Μέλη του συλλόγου προγραμματίζουν συνάντηση με τον επίτροπο Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, επιδιώκοντας να αποτραπεί ενδεχόμενη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση του έργου.
Η θέση του δημάρχου
Ο δήμαρχος Αμοργού, Λευτέρης Καραΐσκος, υποστηρίζει ότι η συζήτηση συχνά διογκώνεται πέρα από τις πραγματικές της διαστάσεις. Όπως επισημαίνει, η κήρυξη του αρχαιολογικού χώρου της Μινώας έχει πραγματοποιηθεί εδώ και δεκαετίες, ωστόσο οι απαλλοτριώσεις δεν ολοκληρώθηκαν, με αποτέλεσμα να μην προχωρούν οι ανασκαφές και η αξιοποίησή του.
Σε ό,τι αφορά τον νέο δρόμο, ο δήμαρχος σημειώνει ότι θα αποσυμφορήσει το λιμάνι και θα διευκολύνει την ανάδειξη της Μινώας, ενώ ο παλαιός οδικός άξονας προβλέπεται να μετατραπεί σε μονοπάτι.
Για το λιμάνι, τονίζει ότι τα σχέδια που παρουσιάζονται από την Europa Nostra δεν αντανακλούν την τελική πρόταση. Κατά τον ίδιο, ο εκσυγχρονισμός είναι αναγκαίος για λόγους ασφάλειας —τόσο στο χερσαίο όσο και στο θαλάσσιο τμήμα— αλλά και για την προστασία του οικισμού από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Υπογραμμίζει, τέλος, ότι οι ανάγκες των κατοίκων είναι διαρκείς και δεν περιορίζονται στη θερινή περίοδο, αφήνοντας αιχμές για όσους, όπως λέει, επιθυμούν να παραμείνει το νησί αμετάβλητο.
Διαβάστε επίσης:
Καραμπόλα στην Ποσειδώνος: Μεθυσμένος ο οδηγός που προκάλεσε το θανατηφόρο τροχαίο
Εργατικό δυστύχημα στα Άνω Λιόσια – Νεκρός οικοδόμος σε εργοτάξιο στο Βιοτεχνικό Πάρκο
Τροχαίο στη Συγγρού: Πέθανε ο 40χρονος μοτοσικλετιστής που είχε συγκρουστεί με ΙΧ (videos)
Πηγή: topontiki.gr
