Διατροφή: Οι ΗΠΑ ανατρέπουν την διατροφική πυραμίδα – Τι λένε στο pontiki δύο διαιτολόγοι για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα
Ακούσαμε πολλά και είδαμε άλλα τόσα… Διατροφολόγους σε χιουμοριστικά βιντεάκια στο Instagram να προσπαθούν να χωρέσουν μάταια στην ανάποδη πυραμίδα ολίγο από υδατάνθρακα, τους οπαδούς της δίαιτας Carnivore (σαρκοφαγική δίαιτα) να αποθεώνουν τα ζωικά προϊόντα και να στοχοποιούν το άμυλο, αλλά και click bait άρθρα που μας καλούν να «ξεχάσουμε όσα ξέρουμε».
Το διαδίκτυο πλημμύρισε από «πύρινες» αναρτήσεις για μια τρελαμένη, παχύσαρκη, Αμερική που μέσα στο γενικότερο παραλήρημά της «σερβίρει» ως υγιεινά, πιάτα με μερίδες… καρδιαγγειακών νοσημάτων, πασπαλισμένα με πολύ από διαβήτη και παχυσαρκία.
Το pontiki.gr απευθύνθηκε στην Κωνσταντίνα Πυργαρούση, ∆ιαιτολόγο – ∆ιατροφολόγο, BSc, ΜSc και τη Νικολέττα Τσιλοπούλου, ∆ιαιτολόγο – ∆ιατροφολόγο, BSc, ΜSc, για να διαπιστώσει πού τελειώνει το ψέμα και πού αρχίζει η αλήθεια αναφορικά με τη νέα «ανεστραμμένη» διατροφική πυραμίδα της κυβέρνησης Τραμπ.
«Eat Real Food»
Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε κατάσταση υγειονομικής κρίσης.
Σχεδόν το 90% των δαπανών για την υγειονομική περίθαλψη δαπανάται στη θεραπεία ανθρώπων με χρόνιες παθήσεις.
Πολλές από αυτές είναι αποτέλεσμα τυπικής Αμερικανικής Διατροφής, μιας διατροφής που με την πάροδο του χρόνου, έχει γίνει εξαρτημένη από υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συνδυαστικά με το καθιστικό τρόπο ζωής. Οι συνέπειες είναι δραματικές περισσότεροι από 70% των Αμερικανών ενηλίκων είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Σχεδόν ένας στους τρεις εφήβους ηλικίας 12–17 ετών έχει προδιαβήτη. Οι πρόσφατες Διατροφικές Οδηγίες 2025–2030 των Ηνωμένων Πολιτειών, συνοδευόμενες από μια νέα “αντεστραμμένη” διατροφική πυραμίδα, σηματοδοτούν μια από τις πιο ουσιαστικές αλλαγές στη δημόσια διατροφική πολιτική των τελευταίων δεκαετιών.
Το κεντρικό μήνυμα των νέων οδηγιών είναι η σαφές: eat real food. “Τρώτε αληθινό φαγητό”.
Το Υπουργείο Υγείας των ΗΠΑ προτρέπει τους Αμερικανούς να δώσουν προτεραιότητα σε ολόκληρα, θρεπτικά τρόφιμα -πρωτεΐνη, γαλακτοκομικά, λαχανικά, φρούτα, καλά λιπαρά και δημητριακά ολικής άλεσης, σε συνδυασμό με τη δραστική μείωση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων που περιέχουν ραφιναρισμένους υδατάνθρακες, πρόσθετα σάκχαρα, υπερβολικό νάτριο, κακά λιπαρά και χημικά πρόσθετα.
Τα κεντρικά σημεία των νέων οδηγιών
Οι νέες συστάσεις προτείνουν υψηλότερη ημερήσια πρόσληψη πρωτεΐνης σε σχέση με το παρελθόν και τονίζουν τη σημασία της υψηλής ποιότητας πρωτεΐνης από ζωικές πηγές (π.χ. κόκκινο κρέας, κοτόπουλο, ψάρι κ.α) αλλά και τις φυτικές πηγές (π.χ όσπρια, σόγια κ.ά.) σε κάθε γεύμα και την τοποθετούν στην κορυφή της πυραμίδας.
Ταυτόχρονα, τα γαλακτοκομικά (όπως πλήρες γάλα, γιαούρτι και τυρί) και τα «καλά λιπαρά» (π.χ. από ελαιόλαδο, αβοκάντο κ.α) θεωρούνται μέρος μια ισορροπημένης διατροφής, ενώ μειώνεται η παλαιότερη εμμονή στα προϊόντα χαμηλών λιπαρών.
Ενθαρρύνεται η καθημερινή κατανάλωση ποικιλίας λαχανικών και φρούτων, ολόκληρα στην αρχική τους μορφή, και δίνεται προτεραιότητα στο να είναι φρέσκα και να έχουν την ελάχιστη επεξεργασία.
Τονίζεται επίσης ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα σε δημητριακά ολικής άλεσης πλούσια σε φυτικές ίνες και να μειωθεί σημαντικά η κατανάλωση επεξεργασμένων υδατανθράκων.
Τέλος, οι νέες οδηγίες θέτουν όριο στα πρόσθετα σάκχαρα και ενθαρρύνουν σχεδόν την πλήρη αποφυγή τους σε καθημερινή βάση, όσο αφορά την κατανάλωση αλκοόλ δίνεται έμφαση στη μείωση της κατανάλωσης συνολικά.
Υπερ-επεξεργασμένη… σύγχυση
Aς το δούμε λοιπόν κάποια σημεία που αξίζουν την προσοχη μας, επισημαίνουν οι διαιτολόγοι του «Appétit For Change!».
Σαφέστατα υπάρχει θετική αναγνώριση στην προσπάθεια να μειωθούν τα υπέρ-επεξεργασμένα τρόφιμα και να στραφούμε στα ολόκληρα “πραγματικά” τρόφιμα με έμφαση στις πρωτεΐνες, τα γαλακτοκομικά, λαχανικά, φρούτα,καλα λίπαρά και τα δημητριακά ολικής αλέσεως. Αυτό δεν είναι κάτι καινούριο, ο περιορισμός των υπέρ- επεξεργασμένων τροφίμων βασίζεται εδώ και δεκαετίες σε επιστημονικά δεδομένα που τα συνδέουν με παχυσαρκία, τα μεταβολικά νοσήματα και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, σημειώνουν.
Επισημαίνουν, ωστόσο, πως «παρατηρείται μια σύγχυση ανάμεσα σε όσα παρουσιάζονται οπτικά στην πυραμίδα και σε όσα αναφέρονται στις γραπτές οδηγίες. Αυτή η ασυμφωνία ενδέχεται να μπερδέψει το κοινό, ιδιαίτερα όσους δεν διαβάζουν αναλυτικά τις οδηγίες και βασίζονται κυρίως στην εικόνα».
Για να γίνει αυτό πιο σαφές, ας δούμε ένα παράδειγμα: στις οδηγίες αναφέρεται ότι ο στόχος της ημερήσιας κατανάλωσης γαλακτοκομικών προϊόντων είναι 3 μερίδες την ημέρα, ενώ για τα δημητριακά ολικής άλεσης προτείνονται 2–4 μερίδες ημερησίως. Με βάση αυτά τα δεδομένα, θα ανέμενε κανείς οι συγκεκριμένες ομάδες τροφίμων να τοποθετούνται σε αντίστοιχα επίπεδα της πυραμίδας. Ωστόσο, αυτό δεν συμβαίνει, καθώς τα δημητριακά ολικής άλεσης εμφανίζονται στη βάση της πυραμίδας, η οποία συνήθως ερμηνεύεται ως ένδειξη ελάχιστης κατανάλωσης, γεγονός που δημιουργεί περαιτέρω σύγχυση.
Επιπλέον, η αυξημένη έμφαση στην επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης έχει αναμφίβολα θετικά οφέλη για την υγεία. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι επειδή η πρωτεΐνη εμφανίζεται στην κορυφή της πυραμίδας, μπορούμε να καταναλώνουμε για παράδειγμα ανεξέλεγκτα κρέας, το οποίο μάλιστα προβάλλεται πιο έντονα οπτικά. Παράλληλα, αν και τα κορεσμένα λιπαρά εξακολουθούν να συστήνονται σε περιορισμένη ποσότητα (<10%), η τοποθέτησή τους ψηλά στην πυραμίδα (π.χ. κόκκινο κρέας, πλήρη γαλακτοκομικά προϊόντα) μπορεί να εκληφθεί λανθασμένα ως «πράσινο φως» για αυξημένη κατανάλωση, ιδιαίτερα από το ευρύ κοινό. Είναι εξίσου σημαντικό να δίνεται έμφαση και στις φυτικές πηγές πρωτεΐνης, όπως τα όσπρια. Ωστόσο, εδώ και χρόνια οι διατροφικές συστάσεις βασίζονται στην επαρκή και εξατομικευμένη πρόσληψη πρωτεΐνης, με έμφαση στην ποιότητα και την ισορροπία.
Συνεπώς -καταλήγουν- οι νέες αμερικανικές διατροφικές οδηγίες κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση: λιγότερα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, περισσότερα «πραγματικά» τρόφιμα.
«Για να γίνουν όμως πραγματικό εργαλείο χρειάζονται σαφήνεια, σωστή επικοινωνία και –κυρίως– κριτική σκέψη από τον καταναλωτή. Η εξατομικευμένη διατροφική καθοδήγηση από Διαιτολόγο-Διατροφολόγο παραμένει απαραίτητη, ώστε κάθε άτομο να καλύπτει τις ανάγκες του με τρόπο ισορροπημένο και βιώσιμο» συνιστούν οι διατολόγοι του «Appétit For Change!».
Διαβάστε επίσης:
Άλμα Ζωής: Σεμινάρια ενδυνάμωσης ψηφιακών δεξιοτήτων για γυναίκες με καρκίνο μαστού
Δήμος Αθηναίων: 24ωρη λειτουργία θερμαινόμενης αίθουσας και τηλεφωνικής γραμμής
Πώς να χάσεις βάρος… τρώγοντας!
