Ενιαίο ψηφοδέλτιο με όλα τα κόμματα και τους υποψήφιους μελετά η κυβέρνηση – Τι λέει το σχέδιο, το σενάριο για μονοσταυρία
Την κατάργηση των πολλαπλών ψηφοδελτίων και την καθιέρωση στη θέση τους ενιαίου ψηφοδελτίου, στο οποίο θα περιλαμβάνονται όλα τα κόμματα και οι υποψήφιοι βουλευτές που κατέρχονται σε κάθε εκλογική περιφέρεια, εξετάζει το υπουργείο Εσωτερικών.
Όπως αποκαλύπτει το «Βήμα της Κυριακής», η αλλαγή αυτή είναι, κατά τους εμπνευστές της, μια πρωτοβουλία που θα συνεισφέρει στην πολιτική διαφάνεια και παράλληλα θα έχει σημαντικό οικονομικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Το ενδεχόμενο καθιέρωσης ενιαίου ψηφοδελτίου αποτελεί ένα από τα σενάρια που μελετά το υπουργείο Εσωτερικών, στο πλαίσιο παρεμβάσεων για τον εκσυγχρονισμό και την απλούστευση της εκλογικής διαδικασίας. Αν και μέχρι στιγμής δεν έχει δοθεί η τελική έγκριση από το Μέγαρο Μαξίμου, εκτιμάται ότι αυτή θα εξασφαλιστεί σύντομα, ώστε το σχετικό νομοσχέδιο να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή περί τις αρχές του καλοκαιριού. Η πρόταση είχε τεθεί προς συζήτηση ήδη από πέρυσι στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να μην εκφράζει αντίρρηση. Ωστόσο, τότε κρίθηκε ότι οι συνθήκες δεν ήταν κατάλληλες για να προχωρήσει.
Στο σύστημα του ενιαίου ψηφοδελτίου, το οποίο εφαρμόζεται επί σειρά ετών σε αρκετές χώρες του εξωτερικού, ο εκλογέας, όταν προσέρχεται στο εκλογικό τμήμα για να ψηφίσει, δεν θα παραλαμβάνει πλέον τα περίπου 25 έως 30 διαφορετικά κομματικά ψηφοδέλτια, αλλά ένα και μοναδικό έντυπο. Σε αυτό θα αναγράφονται όλα τα κόμματα που συμμετέχουν στις εκλογές, καθώς και οι υποψήφιοι βουλευτές κάθε συνδυασμού στη συγκεκριμένη εκλογική περιφέρεια.
Κυπριακό μοντέλο με ένα μακρόστενο ψηφοδέλτιο
Κατά τη διάρκεια των σχετικών συζητήσεων εκφράστηκαν επιφυλάξεις ότι ενδεχομένως να δυσκολευτούν οι μεγαλύτερης ηλικίας ψηφοφόροι, οι οποίοι είναι εξοικειωμένοι με τον παραδοσιακό τρόπο ψηφοφορίας. Παρ’ όλα αυτά, το υπό εξέταση πρότυπο βασίζεται στο κυπριακό μοντέλο: πρόκειται για ένα μακρόστενο ψηφοδέλτιο, όπου τα κόμματα εμφανίζονται οριζόντια και κάτω από την ονομασία κάθε κόμματος παρατίθενται οι υποψήφιοι. Η διάταξη είναι λιτή και κατανοητή, προσφέροντας στον πολίτη μια συνολική εικόνα της εκλογικής αναμέτρησης, ώστε να επιλέγει ευκολότερα, αντί να αναζητά το κατάλληλο ψηφοδέλτιο μέσα στον μεγάλο αριθμό εντύπων που του παραδίδονται.
Έναν αιώνα μετά την κατάργηση του σφαιριδίου
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των ελάχιστων ευρωπαϊκών χωρών όπου κάθε κόμμα που συμμετέχει στις εκλογές αναλαμβάνει την εκτύπωση και διανομή ξεχωριστού ψηφοδελτίου για κάθε εκλογική περιφέρεια της επικράτειας. Η ισχύουσα διαδικασία, κατά την οποία το έντυπο ψηφοδέλτιο τοποθετείται σε φάκελο και κατόπιν στην κάλπη, συμπληρώνει εκατό χρόνια εφαρμογής. Καθιερώθηκε το 1926, με την εκλογική μεταρρύθμιση που αντικατέστησε το σύστημα του μολύβδινου σφαιριδίου —το οποίο ο εκλογέας έριχνε σε ξεχωριστή κάλπη για κάθε υποψήφιο— προκειμένου να διασφαλιστεί σε μεγαλύτερο βαθμό η μυστικότητα της ψήφου. Σε σύγκριση με άλλες ανεπτυγμένες χώρες της εποχής, η υιοθέτηση του έντυπου ψηφοδελτίου στην Ελλάδα καθυστέρησε, καθώς ένα σημαντικό ποσοστό του εκλογικού σώματος ήταν αναλφάβητο, γεγονός που δημιουργούσε φόβους για λανθασμένες επιλογές.
Παρόμοια επιχειρηματολογία προβάλλεται και σήμερα για τη διατήρηση του συστήματος των χωριστών κομματικών ψηφοδελτίων. Με την καθιέρωση του ενιαίου ψηφοδελτίου, ωστόσο, θα υπάρξει και μία ακόμη σημαντική διαφοροποίηση: την εκτύπωση θα αναλαμβάνει κεντρικά το υπουργείο Εσωτερικών, αντί για τα κόμματα, τα οποία σήμερα τυπώνουν και διανέμουν τα δικά τους ψηφοδέλτια σε όλα τα εκλογικά τμήματα.
250 εκατ. ψηφοδέλτια στα σκουπίδια
Σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις, μετά από κάθε εκλογική διαδικασία καταλήγουν στα απορρίμματα πάνω από 250 εκατομμύρια ψηφοδέλτια. Αυτό οφείλεται στο ότι η εκλογική νομοθεσία επιβάλλει σε κάθε κόμμα να εκτυπώνει αριθμό ψηφοδελτίων αντίστοιχο με το σύνολο των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, οι οποίοι ανέρχονται περίπου στα 10 εκατομμύρια. Κατά συνέπεια, πριν από κάθε αναμέτρηση παράγονται συνολικά 250 έως 300 εκατομμύρια έντυπα, αριθμός πολλαπλάσιος εκείνων που τελικά χρησιμοποιούνται στην κάλπη.
Πηγές του υπουργείου Εσωτερικών που γνωρίζουν τις εισηγήσεις οι οποίες εξετάζονται από τον αρμόδιο υπουργό, Θοδωρή Λιβάνιο, υποστηρίζουν ότι το ενιαίο ψηφοδέλτιο θα επιταχύνει τη διαδικασία διαλογής και καταμέτρησης των ψήφων, με αποτέλεσμα την ταχύτερη ανακοίνωση των επίσημων αποτελεσμάτων.
Μονοσταυρία ή διατήρηση της πολυσταυρίας;
Στο πλαίσιο της ίδιας λογικής εκσυγχρονισμού και ενίσχυσης της διαφάνειας, ορισμένοι ειδικοί στα εκλογικά ζητήματα επισημαίνουν ότι η εφαρμογή του ενιαίου ψηφοδελτίου θα μπορούσε να συνδυαστεί με την κατάργηση της πολυσταυρίας, που ισχύει στις εκλογικές περιφέρειες με τέσσερις ή περισσότερες έδρες.
Πολλοί εν ενεργεία βουλευτές —κυρίως από την κυβερνητική πλειοψηφία— τάσσονται υπέρ της καθιέρωσης της μονοσταυρίας. Όπως υποστηρίζουν, με τον τρόπο αυτόν περιορίζονται δύο φαινόμενα: αφενός οι συμφωνίες ανταλλαγής σταυρών μεταξύ υποψηφίων και, αφετέρου, οι παρατυπίες που παρατηρούνται όταν εκλογικοί αντιπρόσωποι προσθέτουν σταυρούς σε ψηφοδέλτια όπου οι ψηφοφόροι δεν είχαν χρησιμοποιήσει το μέγιστο επιτρεπόμενο αριθμό.
Παρατυπίες στη σταυροδοσία
Συγκεκριμένα, στις περιφέρειες που εκλέγουν από τέσσερις έως επτά βουλευτές επιτρέπονται έως δύο σταυροί προτίμησης, σε εκείνες με οκτώ έως δώδεκα έδρες έως τρεις, ενώ στα μεγάλα αστικά κέντρα όπου εκλέγονται πάνω από δεκατρείς βουλευτές μπορούν να τεθούν έως και τέσσερις σταυροί.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι η ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών εμφανίζεται επιφυλακτική ως προς το ενδεχόμενο αλλαγών στο ισχύον καθεστώς σταυροδοσίας. Παρά ταύτα, ορισμένοι «γαλάζιοι» βουλευτές δηλώνουν αποφασισμένοι να προωθήσουν τη σχετική τροποποίηση. Μάλιστα, αναμένεται να θέσουν το ζήτημα κατά την προσεχή συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής, όπου θα εξεταστεί η θέσπιση της επιστολικής ψήφου για τους Έλληνες του εξωτερικού, καθώς και η δημιουργία νέας τριεδρικής εκλογικής περιφέρειας για τους αποδήμους.
Διαβάστε επίσης:
Συνάντηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ με Αμερικανούς Γερουσιαστές
Πηγή: topontiki.gr
