Γροιλανδία: Η Ουάσιγκτον ανεβάζει επικίνδυνα τους τόνους – Ο Τραμπ θέλει να την αγοράσει, αλλιώς απειλεί με στρατιωτική κίνηση
Με τρόπο που προκαλεί έντονη ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ και το στενό του επιτελείο επαναφέρουν δυναμικά το ζήτημα της Γροιλανδίας, συζητώντας ανοιχτά πλέον τρόπους με τους οποίους η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να αποκτήσει τον έλεγχο του νησιού. Ο Λευκός Οίκος δεν κρύβει ότι στο φάσμα των επιλογών περιλαμβάνεται ακόμη και η χρήση στρατιωτικής ισχύος.
Η σκληρή αυτή τοποθέτηση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης, με Ευρωπαίους ηγέτες, αλλά και τον ίδιο τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας, να απευθύνουν προειδοποιήσεις προς την Ουάσινγκτον μετά την κλιμάκωση της ρητορικής Τραμπ. Το κλίμα επιβαρύνεται περαιτέρω από την πρόσφατη αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, εξέλιξη που – σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες – ενίσχυσε την αίσθηση ότι η αμερικανική κυβέρνηση είναι διατεθειμένη να κινηθεί πέρα από τα συνήθη όρια.
«Ζήτημα εθνικής ασφάλειας»
Απαντώντας σε ερωτήματα του πρακτορείου Reuters, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου ανέφερε ότι ο πρόεδρος Τραμπ θεωρεί την απόκτηση της Γροιλανδίας «εθνική προτεραιότητα ασφαλείας» για τις Ηνωμένες Πολιτείες και κρίσιμο παράγοντα για την αποτροπή των αντιπάλων τους στην Αρκτική. Όπως σημειώνεται, ο Αμερικανός πρόεδρος και η ομάδα του εξετάζουν «ένα ευρύ φάσμα επιλογών» για την επίτευξη αυτού του στόχου, προσθέτοντας με έμφαση ότι η χρήση του αμερικανικού στρατού «είναι πάντα μία επιλογή που έχει στη διάθεσή του ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων».
Σύμφωνα με το Reuters, στα σενάρια που βρίσκονται υπό συζήτηση περιλαμβάνονται τόσο η απευθείας αγορά της Γροιλανδίας όσο και η σύναψη μιας συμφωνίας ελεύθερης σύνδεσης με το νησί. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος φέρεται μάλιστα να δήλωσε ότι ο Τραμπ επιθυμεί να ολοκληρωθεί η διαδικασία εντός της τρέχουσας προεδρικής του θητείας, υπογραμμίζοντας ότι το ζήτημα «δεν πρόκειται να εξαφανιστεί», ακόμη κι αν προκαλεί έντονες αντιδράσεις εντός του ΝΑΤΟ.
Άμεση κινητοποίηση της Δανίας
Η Κοπεγχάγη αντέδρασε άμεσα. Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λέκε Ράσμουσεν, ζήτησε επίσημη συνάντηση με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο, προκειμένου να τεθούν επί τάπητος οι τελευταίες εξελίξεις. Παράλληλα, δήλωσε ότι έχει «απόλυτη εμπιστοσύνη» στη συμμετοχή της χώρας του στο ΝΑΤΟ και ευχαρίστησε δημόσια τους διεθνείς ηγέτες που εξέφρασαν τη στήριξή τους στη δανική θέση.
Ο Ράσμουσεν διέψευσε κατηγορηματικά ισχυρισμούς περί μαζικής παρουσίας κινεζικών και ρωσικών πλοίων γύρω από τη Γροιλανδία, επιχειρώντας να αποδομήσει ένα από τα επιχειρήματα που προβάλλονται από αμερικανικής πλευράς για την «ανάγκη» ενισχυμένου ελέγχου στην περιοχή.
«Είμαι πολύ σοβαρός»
Το στίγμα των προθέσεών του έδωσε και ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ σε συνέντευξή του στο NBC News, δηλώνοντας χωρίς περιστροφές ότι είναι «πολύ σοβαρός» ως προς το ενδεχόμενο προσάρτησης της Γροιλανδίας.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, αν υλοποιούνταν, θα συνιστούσε ιστορικό προηγούμενο: για πρώτη φορά κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ θα κινούνταν εναντίον άλλου κράτους-μέλους της Συμμαχίας. Θεωρητικά, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ενεργοποιήσει ακόμη και το Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας, ανοίγοντας ένα πρωτοφανές θεσμικό και γεωπολιτικό ρήγμα στο εσωτερικό της δυτικής συμμαχίας.
Πέρα από τη διπλωματία
Η Γροιλανδία, λόγω της στρατηγικής της θέσης στην Αρκτική και της αυξανόμενης σημασίας της περιοχής στο παγκόσμιο γεωπολιτικό παιχνίδι, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας αντιπαράθεσης που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια ενός απλού διπλωματικού επεισοδίου. Η Αρκτική μετατρέπεται ταχύτατα σε πεδίο ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων, με ενεργειακά αποθέματα, θαλάσσιες οδούς και στρατιωτική παρουσία να διαμορφώνουν νέες ισορροπίες.
Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να αποκτήσουν τη Γροιλανδία. Τρεις φορές στο παρελθόν η Ουάσιγκτον προσέγγισε επισήμως την Κοπεγχάγη με πρόταση αγοράς του νησιού. Και τις τρεις, η απάντηση ήταν αρνητική.
Σήμερα, όμως, το πλαίσιο είναι διαφορετικό – και η ρητορική σαφώς πιο επιθετική.
Διαβάστε επίσης:
Παρίσι: Συμφωνία Μακρόν, Στάρμερ και Ζελένσκι για εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία
Τουρκία: Να καταθέσουν τα όπλα όλες οι κουρδικές ένοπλες ομάδες ζητά ο Γκιουλέρ
