Η Γαλλία «υψώνει τείχος» στα social media: Μια Ψηφιακή Ευρωπαϊκή Επανάσταση και τι συμβαίνει στην Ελλάδα

Η 27η Ιανουαρίου 2026 θα καταγραφεί στην ιστορία ως η ημέρα που μια μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη αποφάσισε να αναμετρηθεί κατά μέτωπο με τους αλγοριθμικούς κολοσσούς. Η γαλλική Εθνοσυνέλευση, σε μια κίνηση που χαρακτηρίστηκε «υγειονομική αναγκαιότητα», ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία (130 υπέρ έναντι 21 κατά) το νομοσχέδιο για την καθολική απαγόρευση των social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών.

Η Πολιτική Σύγκρουση και το «Ναι» της Εθνοσυνέλευσης

Η συνεδρίαση στο Palais Bourbon δεν ήταν μια τυπική διαδικασία, αλλά μια έντονη ιδεολογική μάχη. Η κυβερνητική παράταξη του Εμανουέλ Μακρόν παρουσίασε το μέτρο ως μια προσπάθεια ανάκτησης της «ψηφιακής κυριαρχίας», με τον ίδιο τον Πρόεδρο να δηλώνει χαρακτηριστικά: «Ο εγκέφαλος των παιδιών μας δεν είναι προς πώληση». Αυτή η φράση του Γάλλου προέδρου αποτέλεσε το κεντρικό σύνθημα. Ο πρώην πρωθυπουργός Gabriel Attal υπογράμμισε ότι η παρέμβαση αυτή στοχεύει στο να σταματήσει η «αποικιοποίηση των μυαλών» από αλγορίθμους που έχουν σχεδιαστεί για να προκαλούν εθισμό. Παρά την ευρεία αποδοχή, η Αριστερά (La France Insoumise) εξέφρασε επιφυλάξεις για «ψηφιακό πατερναλισμό», υποστηρίζοντας ότι η λύση βρίσκεται στον έλεγχο των εταιρειών και όχι στον περιορισμό των χρηστών. Ωστόσο, η πλειοψηφία έκρινε ότι η «αποικιοποίηση των μυαλών» από τους εθιστικούς αλγορίθμους πρέπει να σταματήσει άμεσα.

Η Ψυχολογική Πραγματικότητα: Γιατί τα 15 Έτη;

 Η επιλογή αυτού του ορίου είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη. Ο εφηβικός εγκέφαλος βρίσκεται σε φάση αναδιαμόρφωσης, καθιστώντας τον ευάλωτο σε τρεις «τοξικές» εστίες:

1. Η Παγίδα της Ντοπαμίνης: Οι πλατφόρμες λειτουργούν ως «ψηφιακά καζίνο», εθίζοντας τον εγκέφαλο μέσω των likes και του άπειρου scrolling.
2. Κρίση Αυτοεκτίμησης: Η διαρκής έκθεση σε «φιλτραρισμένες» ζωές προκαλεί άγχος, κατάθλιψη και σωματική δυσμορφία.
3. Ψηφιακός Εκφοβισμός: Το Cyberbullying μετατρέπει το διαδίκτυο σε πεδίο μάχης που ακολουθεί τον έφηβο παντού, καταργώντας την ασφάλεια του σπιτιού.

Τι γίνεται στην Ελλάδα

Η πρώτη φορά που ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε ρητά για το ενδεχόμενο καθολικής απαγόρευσης ήταν στις 24 Σεπτεμβρίου 2025, κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Σε εκδήλωση που διοργάνωσε η Αυστραλία, ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε:

«Στην Ελλάδα σκεφτόμαστε την απαγόρευση της χρήσης των social media από την ηλικία των 16 ετών και κάτω… Οι γονείς στην Ελλάδα μας ικετεύουν να αναλάβουμε δράση».

Τι έχει γίνει από τότε μέχρι σήμερα.

Η πορεία από την εξαγγελία στην πράξη χαρακτηρίζεται από την προετοιμασία τεχνικών εργαλείων και τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά πιλοτικά προγράμματα:

1. Το “Kids Wallet” (Σεπτέμβριος – Οκτώβριος 2025): Η κυβέρνηση παρουσίασε το σχέδιο για μια ψηφιακή εφαρμογή (Kids Wallet), η οποία θα λειτουργεί ως «κόφτης». Οι γονείς θα μπορούν να καταχωρούν την ταυτότητα και την ηλικία του παιδιού, και η εφαρμογή θα αποκλείει αυτόματα την πρόσβαση σε social media, στοιχηματικές ιστοσελίδες και ακατάλληλο περιεχόμενο.
2. Πιλοτικό Πρόγραμμα της Κομισιόν: Η Ελλάδα επιλέχθηκε ως μία από τις 5 χώρες (μαζί με Γαλλία, Ισπανία, Δανία, Ιταλία) που δοκιμάζουν το ευρωπαϊκό σύστημα Age Verification (επαλήθευση ηλικίας).
3. Υπουργικό Συμβούλιο (Δεκέμβριος 2025): Ο πρωθυπουργός επανέφερε το θέμα, τονίζοντας ότι οι παρεμβάσεις θα επεκταθούν και στα AI chatbots, εκφράζοντας ανησυχία για τους «ψηφιακούς φίλους» που μπορεί να οδηγήσουν τα παιδιά σε επικίνδυνες συμπεριφορές.
4. Η Σημερινή Κατάσταση (Ιανουάριος 2026): Μετά την ιστορική απόφαση της Γαλλίας (27/01/2026), η πίεση στην ελληνική κυβέρνηση έχει αυξηθεί. Ενώ τα τεχνικά εργαλεία (Kids Wallet) έχουν ανακοινωθεί, η νομοθετική ρύθμιση που θα καθιστά την απαγόρευση υποχρεωτική εκκρεμεί, γεγονός που προκάλεσε και την παρέμβαση του Δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα, ο οποίος έκανε λόγο για καθυστέρηση τεσσάρων μηνών από τις αρχικές εξαγγελίες.

Το Μήνυμα του Χάρη Δούκα: Η Ελληνική Πραγματικότητα και η «Αναμονή»

Ο κ. Δούκας, ενώ αναγνώρισε τη δυσκολία του εγχειρήματος —σημειώνοντας πως το παράδειγμα της Αυστραλίας έδειξε ότι το απόλυτο μπλοκάρισμα είναι σχεδόν αδύνατον για παιδιά που μεγαλώνουν με την τεχνολογία— τόνισε την ανάγκη για άμεσες κυβερνητικές παρεμβάσεις και στην Ελλάδα.

Ο Δήμαρχος Αθηναίων άσκησε κριτική στην ελληνική κυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι τέσσερις μήνες μετά τις αρχικές εξαγγελίες για «ρύθμιση» της πρόσβασης των ανηλίκων, η χώρα βρίσκεται ακόμη σε κατάσταση αναμονής.

Πέρα από την Απαγόρευση: Ελκυστικά Αντισταθμίσματα

Σύμφωνα με τον κ. Δούκα, η προστασία των παιδιών απαιτεί κάτι παραπάνω από απλούς «κόφτες». Απαιτεί:

• Ψηφιακό Γραμματισμό: Σωστή προετοιμασία των παιδιών για τη νέα πραγματικότητα.
• Εναλλακτικές Δράσεις: Στην Αθήνα, μέσα από κοινωνικές δομές, προωθούνται πολιτιστικά events και ζωντανεύουν οι δημόσιοι χώροι, ώστε οι νέοι να βγουν από την «απομόνωση της οθόνης».
• Συμμετοχή των Νέων: Η πρόταση του Δήμου είναι η ουσιαστική συζήτηση με τους εφήβους, ζητώντας τη γνώμη τους για τον σχεδιασμό της πόλης, κρατώντας τους έτσι «εντός των κοινωνικών τειχών».

Ένα Ορόσημο που Απαιτεί Πράξεις

Η γαλλική απόφαση αποτελεί τομή για τον δυτικό κόσμο. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζουν τόσο οι ψυχολόγοι όσο και η τοπική αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα, η απαγόρευση είναι μόνο η αρχή. Το πραγματικό στοίχημα είναι η δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου η τεχνολογία δεν θα «καταπίνει» την παιδική ηλικία, αλλά θα την υπηρετεί.

Η Γαλλία έκανε το πρώτο βήμα. Η Ελλάδα, όπως τόνισε και ο Χάρης Δούκας, οφείλει να περάσει από τις εξαγγελίες στην πράξη, προσφέροντας στα παιδιά μας όχι μόνο προστασία αλλά και ελκυστικές εναλλακτικές ζωής μακριά από το «κυνήγι των likes».  Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, 1 στους 9 εφήβους στην Ευρώπη παρουσιάζει ήδη σημάδια προβληματικής χρήσης των social media. Η ώρα για δράση είναι τώρα.

Διαβάστε επίσης

Δούκας για την απαγόρευση πρόσβασης παιδιών στα social media: Στην Ελλάδα ακόμα περιμένουμε…

Ο Νίκος Δένδιας υποδέχθηκε στη φρεγάτα «Κίμων» τη γαλλίδα ομόλογό του, Catherine Vautrin (photos)

Στις εγκαταστάσεις της «Βιολάντα» ο Σωκράτης Φάμελλος

Πηγή: ΠΟΛΙΤΙΚΗ | topontiki.gr