Λειψυδρία: Ανάκαμψη μεν αλλά 26% κάτω του μέσου όρου η στάθμη του Μόρνου – «Όχι» στον εφησυχασμό λένε οι ειδικοί
Σημάδια ανάκαμψης εμφανίζει η τεχνητή λίμνη του Μόρνου στα μέσα Φεβρουαρίου 2026, έπειτα από τις αυξημένες βροχοπτώσεις του φετινού χειμώνα. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η εικόνα, παρά τη βελτίωση, παραμένει εύθραυστη και δεν επιτρέπει εφησυχασμό.
Σύμφωνα με ανάλυση δορυφορικών δεδομένων υψηλής ανάλυσης (Sentinel-2) από τη μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, η έκταση της λίμνης του Μόρνου στις 21 Φεβρουαρίου 2026 ανέρχεται σε 13 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Η τιμή αυτή υπολείπεται σημαντικά της μέσης τιμής Φεβρουαρίου για την περίοδο 2006–2024, που είναι 17,6 km², δηλαδή είναι περίπου 26% χαμηλότερη από τον κλιματικό μέσο όρο.
Η συστηματική παρακολούθηση της λίμνης πραγματοποιείται μέσω του Παρατηρητηρίου Μόρνου (meteο.gr/mornos), το οποίο λειτουργεί η μονάδα ΜΕΤΕΟ, αξιοποιώντας δορυφορικές μετρήσεις, δεδομένα μετεωρολογικών σταθμών και εκτιμήσεις χιονοκάλυψης.
Παρά τη «γερή ένεση» βροχών που καταγράφηκε στη Δυτική Στερεά Ελλάδα από το φθινόπωρο, η έκταση της λίμνης εξακολουθεί να κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα από τα κανονικά για την εποχή.
Βελτίωση στα αποθέματα, χωρίς άμεσο κίνδυνο για το καλοκαίρι
Τα αποθέματα στους τέσσερις βασικούς ταμιευτήρες που υδροδοτούν την Αττική – Μόρνος, Εύηνος, Υλίκη και Μαραθώνας – ανέρχονταν στις 20 Φεβρουαρίου σε περίπου 683,5 εκατ. κυβικά μέτρα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε σε συνέντευξή της η υδρολόγος Ελισσάβετ Φελώνη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Η εικόνα είναι ελαφρώς βελτιωμένη σε σχέση με πέρυσι, καθώς στις λεκάνες απορροής Μόρνου-Ευήνου τον Ιανουάριο σημειώθηκαν κατά τόπους ύψη βροχής υπερτριπλάσια σε σύγκριση με τον Ιανουάριο 2025, ενώ τον Φεβρουάριο καταγράφονται ακόμη και πενταπλάσιες τιμές. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, δεν διαφαίνεται άμεσος κίνδυνος λειψυδρίας για το φετινό καλοκαίρι.
Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει η κ. Φελώνη, το γεγονός αυτό δεν αναιρεί την ανάγκη προσοχής.
Το «φαινόμενο Hurst» και ο κίνδυνος επανάληψης της ξηρασίας
Η υδρολόγος επισημαίνει το λεγόμενο «φαινόμενο της εμμονής» ή «φαινόμενο Hurst», σύμφωνα με το οποίο οι ακραίες υδρολογικές καταστάσεις – όπως οι παρατεταμένες ξηρασίες – τείνουν να ομαδοποιούνται χρονικά.
Ως παράδειγμα αναφέρει την περίοδο 1988-1994, όταν, παρά την ύπαρξη μίας «καλής» υδρολογικής χρονιάς (1990-91), η ξηρασία επανήλθε για ακόμη δύο έτη.
«Η ικανοποιητική βροχόπτωση δεν πρέπει να οδηγήσει σε απάθεια και υπερκατανάλωση», τονίζει, προσθέτοντας ότι απαιτείται συνεχής παρακολούθηση και προσομοίωση σεναρίων σε ορίζοντα δεκαετίας, καθώς και έγκαιρη ενημέρωση του κοινού για περιορισμό της κατανάλωσης, ανεξάρτητα από τη στιγμιαία εικόνα των ταμιευτήρων.
Ανισότητες στη βροχόπτωση και πίεση στα νησιά
Σε εθνικό επίπεδο, η φετινή υδρολογική χρονιά χαρακτηρίζεται γενικά καλή για την ηπειρωτική χώρα, με σημαντικά ύψη βροχής στη Δυτική Ελλάδα λόγω της επίδρασης της Πίνδου στα βροχοφόρα συστήματα. Σε ορισμένες περιοχές έχουν καταγραφεί ακόμη και φαινόμενα υπερχείλισης.
Στα νησιά, όμως, η εικόνα παραμένει ανησυχητική. Παρά τα κατά τόπους έντονα καιρικά φαινόμενα, το συνολικό μηνιαίο ύψος βροχής παραμένει πολλαπλάσια χαμηλότερο σε σχέση με την ηπειρωτική Ελλάδα. Οι μικρές λεκάνες απορροής, η περιορισμένη δυνατότητα αποθήκευσης στους υπόγειους υδροφορείς και η υπεράντληση οδηγούν σε εντεινόμενα φαινόμενα υφαλμύρισης.
Η τάση απεξάρτησης μέσω μονάδων αφαλάτωσης ενισχύεται, ωστόσο – όπως επισημαίνεται – απαιτείται ορθολογικός σχεδιασμός, λαμβάνοντας υπόψη το ενεργειακό κόστος και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Λιγότερο χιόνι, μεγαλύτερη πίεση
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η περιορισμένη χιονοκάλυψη. Το χιόνι λειτουργεί ως φυσική «δεξαμενή», απελευθερώνοντας σταδιακά νερό την άνοιξη και διασφαλίζοντας τη θερινή υδροφορία των ποταμών.
Η απουσία του, σε συνδυασμό με τις αυξημένες θερμοκρασίες, μειώνει τη μετατροπή της βροχόπτωσης σε απορροή και τελικά την ποσότητα νερού που φτάνει στους ταμιευτήρες.
Η Μεσόγειος θεωρείται πλέον διεθνώς «hotspot» της κλιματικής αλλαγής, με την άνοδο της θερμοκρασίας να εντείνει την εξατμοδιαπνοή και να αυξάνει τη συχνότητα και ένταση των επεισοδίων ξηρασίας.
Από τη «διαχείριση κρίσης» στη «διαχείριση κινδύνου»
Η κ. Φελώνη υπογραμμίζει ότι η πολιτεία πρέπει να μεταβεί οριστικά από τη λογική της διαχείρισης κρίσεων στη διαχείριση κινδύνου, με θεσμική θωράκιση, ανάπτυξη συστημάτων υποστήριξης αποφάσεων, μείωση απωλειών στα δίκτυα και προστασία των υπόγειων υδάτων.
Η φετινή βελτίωση, καταλήγει, πρέπει να ιδωθεί ως «παράθυρο ευκαιρίας» για ουσιαστική θωράκιση και όχι ως λόγος εφησυχασμού.
Γιατί, όπως δείχνουν τα δεδομένα του ΜΕΤΕΟ για τον Μόρνο, η ανάκαμψη έχει ξεκινήσει, αλλά η επιστροφή στην κανονικότητα δεν έχει ακόμη επιτευχθεί.
Διαβάστε επίσης:
Εφημερίδες: Οι τίτλοι από τα πρωτοσέλιδα της Κυριακής (Video)
Πηγή: topontiki.gr
