Πέθανε σε ηλικία 99 ετών η Ελένη Γλύκατζη -Αρβελέρ
Την τελευταία της πνοή σε ηλικία 99 ετών άφησε τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ ήταν κορυφαία Ελληνογαλλίδα βυζαντινολόγος ιστορικός, διεθνούς φήμης για το έργο της στη μελέτη του Βυζαντίου.
Υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του τμήματος Ιστορίας (1967) και η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην 700χρονη ιστορία του Πανεπιστημίου της Σορβόνης (1976), αναγνωρισμένη ως μία από τις σπουδαιότερες πνευματικές προσωπικότητες.
Παράλληλα, υπήρξε ενεργή σε διεθνείς οργανισμούς και πολιτιστικά ιδρύματα, όπως το Κέντρο Ζορζ Πομπιντού, η UNESCO και το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, συμβάλλοντας στον διάλογο μεταξύ ιστορικής γνώσης, πολιτισμού και σύγχρονης κοινωνίας.
Το συγγραφικό της έργο, εκτενές και πολυμεταφρασμένο, παραμένει σημείο αναφοράς όχι μόνο για τη βυζαντινολογία, αλλά και για τη σχέση της Ελλάδας με την Ευρώπη και τη Μεσόγειο. Μέσα από βιβλία όπως το «Από μένα αυτά…» (εκδ. Πατάκη), η Γλύκατζη-Αρβελέρ μοιράστηκε προσωπικές μνήμες για τα παιδικά της χρόνια, την Κατοχή, την Αντίσταση, τη μετανάστευση, τη ζωή στη Γαλλία, τη μητρότητα και τον ρόλο της ως γιαγιά, δίνοντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της ζωής και του πνευματικού της αποτυπώματος.
Ποια ήταν η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ
Γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου 1926 στην Αθήνα από Μικρασιάτες γονείς. Πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, Μικρασιάτης έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρόης, το γένος Ψαλτίδη, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας.
Αποφοίτησε από το Δ΄ Γυμνάσιο Αθηνών και σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Στην Κατοχή εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και ήταν η υπεύθυνη μαθητριών του Παγκρατίου, υπό την καθοδήγηση του Χρήστου Πασαλάρη. Κατά τα Δεκεμβριανά, ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών, στην υποχώρηση του από την Αττική και επέστρεψε στον Βύρωνα μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.
Την περίοδο του 1950, ενώ ήταν φοιτήτρια του πανεπιστημίου, εργάστηκε ως γνώστρια της γαλλικής γλώσσας στον κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης. Μετά την αποφοίτησή της από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (1949-1953).
Εγκαταστάθηκε στο Παρίσι το 1953 για να συνεχίσει τις σπουδές της. Δύο χρόνια μετά την άφιξή της, διορίσθηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (Γαλλία) (CNRS) και το 1964 έγινε διευθύντρια σπουδών του Κέντρου και το 1967 καθηγήτρια στη Σορβόννη.
Το 1966 έλαβε το δίπλωμα doctorat ès lettres, με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα, που εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας (Byzance et la mer, Παρίσι: Presses universitaires de France). Διετέλεσε Διευθύντρια του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Βυζαντίου και της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, έγινε Αντιπρύτανις (1970-1973) και το 1976, Πρύτανις στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris I). Είναι η πρώτη γυναίκα Πρύτανης στην ιστορία των 700 χρόνων του Πανεπιστημίου της Σορβόννης αλλά και η πρώτη γυναίκα παγκοσμίως που είχε τέτοια θέση σε διεθνώς αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο.
Εκεί γνώρισε τον σύζυγό της, τον Ζακ Αρβελέρ (1918–2010), που ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας και ο οποίος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού. Με τονΖακ Αρβελέρ απέκτησε μία κόρη, την Μαρί-Ελέν.
Αξιώματα και βραβεύσεις
Ήταν Επίτιμη Διδάκτωρ του Αμερικανικού Πανεπιστημίου των Παρισίων (1989), του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, καθώς και των Πανεπιστημίων του Λονδίνου, του Βελιγραδίου, των Αθηνών, της Λίμα, του Νιου Μπράνσγουικ (Καναδάς), της Χάιφα, της Νέας Υόρκης, της Θεσσαλονίκης, του Φραίμπουργκ (Ελβετία), κ.α..
Υπήρξε τιμητικό μέλος των Ακαδημιών των Αθηνών, του Βερολίνου, της Βουλγαρίας, καθώς και της Βρετανικής Ακαδημίας. Επίσης, είναι μέλος και συνεργάτιδα της Βασιλικής Ακαδημίας των Επιστημών, των Γραμμάτων και των Τεχνών του Βελγίου.
Έχει λάβει τις εξής τιμητικές διακρίσεις από τη Γαλλική Δημοκρατία:
Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής
Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος της Τιμής
Διοικητής της Τάξης των Ακαδημαϊκών Φοινίκων
Ταξιάρχης των Τεχνών και των Γραμμάτων
Ακόμη έχει λάβει τις εξής διακρίσεις: Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής (Ελλάδα), Επίτιμη Πολίτης (Γαλλία), Υψηλότατη Ταξιάρχης (Μεξικό), Ταξιάρχης της Εθνικής Ταξιαρχίας (Λουξεμβούργο), Υψηλότερη Ταξιάρχης της Ταξιαρχίας των Τιμών (Αυστρία), Ταξιάρχης της Βασιλικής Ταξιαρχίας της Δανίας, Ταξιάρχης των Επιστημών, της Παιδείας και της Τέχνης (Πορτογαλία), Ταξιάρχης της Ταξιαρχίας της Τιμής (Ιταλία), τιμητικό μετάλλιο από τη Πολωνική Ακαδημία Επιστημών και Ασημένιο Μετάλλιο του Ολυμπιακού Τάγματος από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ ήταν μία από τις πλέον εξέχουσες πανεπιστημιακές προσωπικότητες, ιδιαίτερα στη βυζαντινολογία, με πολύ μεγάλο αριθμό σχετικών διαλέξεων και ομιλιών εντός και εκτός Ελλάδας.
Διαβάστε επίσης:
Μάνδρα: Ριφιφί σε εργαστήριο χρυσοχοΐας – Γκρέμισαν τοίχο και «άδειασαν» το χρηματοκιβώτιο
Τέμπη: Εντολή για εκταφή 9 σορών από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Λάρισας
Πηγή: topontiki.gr
