Πετρέλαιο, όπλα και μακροχρόνιοι δεσμοί: Τι συνδέει Ρωσία-Βενεζουέλα και τι έχει να χάσει ο Πούτιν μετά την απαγωγή Μαδούρο
Σφοδρές είναι οι αντιδράσεις από τη Ρωσία, μετά την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και την απαγωγή του νόμιμα εκλεγμένου προέδρου της, με τη Μόσχα να καλεί την Ουάσιγκτον να απελευθερώσει τον Νικολάς Μαδούρο.
Η Ρωσία έχει καταδικάσει με τον πλέον σαφή τρόπο την αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα και την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του. Το υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας με ανακοίνωσή του κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να τον απελευθερώσουν.
Νωρίτερα, η Ρωσία ζητούσε «άμεση διευκρίνιση» σχετικά με το πού βρίσκεται ο Μαδούρο. Είχε χαρακτηρίσει τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας «απαράδεκτη παραβίαση της κυριαρχίας ενός ανεξάρτητου κράτους».
Υπενθυμίζεται πως η εμβάθυνση της συνεργασίας σε διάφορους τομείς έχει φέρει τις δύο χώρες πιο κοντά.
Η Ρωσία και η Βενεζουέλα έχουν ενισχύσει τη συνεργασία τους σε τομείς όπως η ενέργεια, η άμυνα και το εμπόριο τα τελευταία χρόνια, καθώς και οι δύο χώρες έχουν αντιμετωπίσει παρατεταμένες δυτικές κυρώσεις.
Το Καράκας έχει γίνει ένας από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της Μόσχας στη σύγκρουση στην Ουκρανία, επεκτείνοντας τους διπλωματικούς και οικονομικούς δεσμούς ενώ παράλληλα αντιτίθεται στα μέτρα που επιβάλλονται από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε πρόσφατα την υποστήριξή του προς τη Βενεζουέλα εν μέσω της νέας αμερικανικής πίεσης στη χώρα της Νότιας Αμερικής.
Εκτεταμένη ενεργειακή συνεργασία
Ως σημαντικοί εξαγωγείς πετρελαίου, η Ρωσία και η Βενεζουέλα συντονίζονται στενά σε παγκόσμια ενεργειακά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου του OPEC+. Η ενεργειακή συνεργασία έχει επεκταθεί τα τελευταία χρόνια μέσω κοινοπραξιών και μακροπρόθεσμων συμφωνιών.
Πέρυσι, το Καράκας ενέκρινε 15ετή παράταση των πετρελαϊκών πρότζεκτ μεταξύ της κρατικής εταιρείας PDVSA και της ρωσικής Roszarubezhneft, διατηρώντας τις δραστηριότητες στα Boqueron και Perija έως το 2041. Μια συμφωνία που υπογράφηκε τον Μάιο του 2025 δεσμεύει περαιτέρω τις δύο πλευρές σε συνεργασία στην εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενισχύοντας την παραγωγή στα υπάρχοντα πεδία και επεκτείνοντας το εμπόριο αργού πετρελαίου.
Αξιωματούχοι της Βενεζουέλας έχουν επίσης δηλώσει ότι το Καράκας σχεδιάζει νέα πρότζεκτ με τη ρωσική Gazprom. Οι βαθύτεροι δεσμοί αντικατοπτρίζουν τις κοινές προσπάθειες για τη σταθεροποίηση των ενεργειακών αγορών, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζουν τις δυτικές κυρώσεις.
Μακροχρόνιοι αμυντικοί και στρατιωτικοί δεσμοί
Η Ρωσία αποτελεί εδώ και καιρό βασικό αμυντικό εταίρο για τη Βενεζουέλα, παρέχοντας ένα ευρύ φάσμα στρατιωτικού υλικού και τεχνικής υποστήριξης. Οι δυνάμεις της Βενεζουέλας χρησιμοποιούν ρωσικής κατασκευής μαχητικά αεροσκάφη Su-30MK2, ελικόπτερα Mi-17, Mi-35 και Mi-26, καθώς και άρματα μάχης T-72 και άλλα τεθωρακισμένα οχήματα που παραδόθηκαν βάσει προηγούμενων συμφωνιών. Το Καράκας έχει επίσης αποκτήσει συστήματα αεράμυνας, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς.
Η συνεργασία επεκτείνεται πέρα από τις παραδόσεις όπλων σε εγκαταστάσεις συντήρησης και σέρβις για ρωσικό εξοπλισμό, καθώς και σε αμυντικά-βιομηχανικά έργα. Αυτό περιλαμβάνει σχέδια για συναρμολόγηση μικρών όπλων τύπου Καλάσνικοφ, όπως τυφέκια εφόδου AK-103 και πυρομαχικά, σε εγκαταστάσεις στη Βενεζουέλα.
Αυξανόμενη εμπορική και οικονομική συνεργασία
Οι οικονομικοί δεσμοί μεταξύ Ρωσίας και Βενεζουέλας έχουν αυξηθεί σταθερά τα τελευταία χρόνια, με το διμερές εμπόριο να φτάνει περίπου τα 200 εκατομμύρια δολάρια το 2024, αυξημένο κατά περίπου 54% από το 2018, παρά τις κυρώσεις και τους οικονομικούς περιορισμούς. Η Μόσχα έχει δηλώσει ότι στοχεύει να διπλασιάσει τον κύκλο εργασιών σε περίπου 400 εκατομμύρια δολάρια έως το 2030 και να κατατάξει τη Βενεζουέλα μεταξύ των κορυφαίων εμπορικών εταίρων της στη Λατινική Αμερική.
Οι αποστολές της Βενεζουέλας προς τη Ρωσία έχουν αυξηθεί απότομα, με τις εισαγωγές κακάο, καφέ και θαλασσινών να τριπλασιάζονται το 2025. Η Ρωσία, με τη σειρά της, προμηθεύει λιπάσματα, σιτάρι, φυτικά έλαια, φάρμακα και άλλα βιομηχανικά και καταναλωτικά αγαθά, ενώ δεκάδες ρωσικές εταιρείες έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για την επέκταση των παραδόσεων.
Οι οικονομικοί δεσμοί έχουν επίσης διευρυνθεί. Από τον Αύγουστο του 2023, η Βενεζουέλα έχει υιοθετήσει σταδιακά το ρωσικό σύστημα πληρωμών Mir, ενώ η κοινή τράπεζα Evrofinance Mosnarbank έχει δημιουργήσει λογαριασμούς ανταποκριτών με μεγάλους κρατικούς δανειστές, επιτρέποντας στις εταιρείες να διευθετούν τις συναλλαγές τους σε εθνικά νομίσματα.
Πολιτιστικοί και ανθρωπιστικοί δεσμοί
Η συνεργασία καλύπτει επίσης την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και τις κοινοβουλευτικές ανταλλαγές, με την υποστήριξη ταξιδιών χωρίς βίζα και ακαδημαϊκών προγραμμάτων. Οι πολιτιστικοί δεσμοί περιλαμβάνουν κοινά φεστιβάλ, εβδομάδες κινηματογράφου και περιοδείες μπαλέτου και κλασικής μουσικής, ενώ ένας αυξανόμενος αριθμός φοιτητών της Βενεζουέλας σπουδάζει σε ρωσικά πανεπιστήμια με κρατικές υποτροφίες.
Προκλήσεις
Το χρέος της Βενεζουέλας προς τη Ρωσία, που προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από προηγούμενες αγορές όπλων, έχει αντιμετωπιστεί μέσω συμφωνιών αναδιάρθρωσης που διευκόλυναν την αποπληρωμή και υποστήριξαν ευρύτερες διμερείς σχέσεις.
Οι ανησυχίες για την ασφάλεια το 2025 προκάλεσαν επίσης βραχυπρόθεσμες διαταραχές στον τουρισμό και τα αεροπορικά ταξίδια, επηρεάζοντας για λίγο την εφοδιαστική αλυσίδα και τις ανταλλαγές, αν και αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές έχουν υποβαθμίσει τον αντίκτυπο ως προσωρινό.
Διαβάστε επίσης:
