Συνέδριο ΠΑΣΟΚ: Μηχανισμοί εναντίον πολιτικής – Η επιδίωξη Ανδρουλάκη και οι κρίσιμες αποφάσεις
Το επικείμενο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής διαμορφώνεται ήδη ως πεδίο δύο παράλληλων στρατηγικών: από τη μία, η επιδίωξη του Νίκου Ανδρουλάκη να επιβεβαιώσει την εσωκομματική του κυριαρχία μέσω μιας επίδειξης οργανωτικής ισχύος – από την άλλη, η προσπάθεια κορυφαίων στελεχών να μετατοπίσουν τη συζήτηση από τους συσχετισμούς στους πολιτικούς όρους.
Η μάχη των μηχανισμών
Ο πρόεδρος του κόμματος φέρεται να επιδιώκει ένα συνέδριο περιορισμένο σε γενικόλογες πολιτικές διακηρύξεις, χωρίς δεσμευτικές αποφάσεις και σαφή στρατηγική κατεύθυνση. Κάπως του τύπου “έχουμε πρόγραμμα, θα δούμε τι θα κάνουμε, ανάλογα με το εκλογικό αποτέλεσμα”. Το κέντρο βάρους μεταφέρεται αλλού: στον έλεγχο του σώματος των συνέδρων και, κατ’ επέκταση, στη διαμόρφωση της νέας Κεντρικής Επιτροπής.
Γι’ αυτό και ξαφνικά «ανακαλύφθηκε» ο λεγόμενος «αλγόριθμος» εκλογής συνέδρων — ένα σύστημα που, αντί να βασίζεται στον αριθμό των εγγεγραμμένων μελών που εκπροσωπεί κάθε σύνεδρος, συνδέει την κατανομή με τις εκλογικές επιδόσεις του κόμματος στις ευρωεκλογές. Πρόκειται για επιλογή που χαρακτηρίζεται από εσωκομματικούς κύκλους ως πρωτοφανής και πολιτικά στοχευμένη.
Παράλληλα, ο εξ οφίκιο ορισμός (αριστίνδην) σημαντικού ποσοστού συνέδρων – που, σύμφωνα με εκτιμήσεις, μπορεί να προσεγγίζει το 20% του σώματος – ενισχύει περαιτέρω τον έλεγχο του τελικού συσχετισμού. Οι πρόσφατες παύσεις εκλεγμένων νομαρχιακών οργάνων και οι αντικαταστάσεις τους με διορισμένες διοικήσεις προκάλεσαν ήδη αντιδράσεις και καταγγελίες από τοπικές οργανώσεις, επιτείνοντας το κλίμα εσωτερικής έντασης.
Ο στόχος, κατά τους επικριτές της ηγεσίας, είναι σαφής: να διασφαλιστεί μια ελεγχόμενη Κεντρική Επιτροπή, ικανή να αποτρέψει μελλοντικές αμφισβητήσεις – ακόμη και στην περίπτωση ενός αρνητικού εκλογικού αποτελέσματος στις εθνικές κάλπες.
Όσοι ξέρουν πώς λειτουργούν τα πράγματα στη Χαριλάου αντιλαμβάνονται ότι το επόμενο βήμα, αφού επιτευχθεί ο στόχος ελέγχου της κεντρικής επιτροπής, είναι η διαμόρφωση των ψηφοδελτίων με τέτοιο τρόπο, ώστε να προκύψει μία κοινοβουλευτική ομάδα με κατά το δυνατόν την ίδια «αποτρεπτική ικανότητα»: Να μην υπάρξει καμία αμφισβήτηση των διαθέσεων, που θα έχει η ηγεσία στο μετεκλογικό τοπίο. Όποιες κι αν είναι αυτές οι διαθέσεις – από την πολιτική συμμαχιών έως την ίδια την ηγεσία.
Η άλλη γραμμή: πολιτική αντί μηχανισμών
Απέναντι σε αυτή τη λογική, υψηλόβαθμα στελέχη όπως ο Χάρης Δούκας, ο Παύλος Γερουλάνος και ο Μιχάλης Κατρίνης φαίνεται να επιλέγουν διαφορετικό πεδίο σύγκρουσης. Όχι κυρίως επειδή αντιλαμβάνονται ότι η μάχη των μηχανισμών δεν είναι προνομιακή γι’ αυτούς, αλλά κυρίως διότι δεν αφορούν την κοινωνία αυτού του είδους οι συγκρούσεις.
Η δική τους απάντηση μετατοπίζει το βάρος στο πολιτικό διακύβευμα: τι είδους συνέδριο θέλει το ΠΑΣΟΚ; Ένα συνέδριο εσωτερικής επικύρωσης ή ένα συνέδριο στρατηγικών αποφάσεων;
Στο επίκεντρο τίθεται το μετεκλογικό τοπίο. Το ερώτημα δεν είναι απλώς με ποιους μπορεί να συνεργαστεί το κόμμα, αλλά και με ποιους δεν πρέπει. Η σαφής απόρριψη συνεργασίας με τη ΝΔ έχει τεθεί επιτακτικά από τον Δούκα, επισημαίνεται επίσης με σαφή τρόπο από τον Κατρίνη, ενώ και η πλευρά Γερουλάνου αρχίζει να τη συζητά με ενδιαφέρον – δείχνοντας να συμμερίζεται την ανάγκη ενός αποφασιστικού συνεδρίου, αντί μίας πανηγυρικής μάζωξης και νομής κομματικών θέσεων. Η θέση αυτή επιχειρεί να προσδώσει καθαρό ιδεολογικό στίγμα και να αποτρέψει ερμηνείες περί «δεξιάς στροφής» ή κυβερνητικής εφεδρείας.
Επιπλέον υπάρχει και το ζητούμενο της εσωκομματικής δημοκρατίας. Θα λειτουργήσει το συνέδριο ως «τομή» και θα αποτελέσει το ίδιο ένα πεδίο έκφρασης όλων των διαφορετικών «ψυχών» του ΠΑΣΟΚ ή θα κινηθεί και αυτή η διαδικασία με «κόφτες» και προκαθορισμένες αποφάσεις; Επί ένα χρόνο στο ΠΑΣΟΚ δεν λειτουργούν τα εκλεγμένα όργανα – πολιτικό συμβούλιο, κεντρική επιτροπή – με το πρόσχημα ότι «πάμε σε συνέδριο». Το οποίο συνέδριο χρειάστηκε ένα ολόκληρο χρόνο για να προετοιμαστεί και στο μεταξύ οι αποφάσεις λαμβάνονταν συνήθως από ένα κλειστό κύκλο στελεχών, ενίοτε και διορισμένων από τα πάνω. Ακόμα και η κοινοβουλευτική ομάδα σπάνια ή λιγότερο σπάνια καλούνταν να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε θέματα που αφορούσαν την παρουσία του Κινήματος στη Βουλή.
Αυτό ήταν από τα θέματα που ώθησαν τον Γερουλάνο, αλλά και τον Δούκα, καθώς και άλλα στελέχη, να θέσουν το θέμα – ο βουλευτής Αθήνας και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος μίλησε μάλιστα για την ανάγκη να υπάρξει «έκρηξη δημοκρατίας» με τον Δούκα να ενισχύει το αίτημα.
Αλλά και άλλα στελέχη (Γιαννακοπούλου, Κωνσταντινόπουλος Λιακούλη κ.α.) με τον έναν ή τον άλλο τρόπο έχουν κινηθεί στη γραμμή για ουσιαστικές αλλαγές και πάντως για ένα συνέδριο με πραγματικές πολιτικές απαντήσεις στα κρίσιμα και μεγάλα ερωτήματα, που καθορίζουν την πορεία προς τις εκλογές και όχι μίας διαδικασίας που θα αναπαράγει τη σημερινή κατάσταση της δημοσκοπικής καχεξίας.
Το πραγματικό διακύβευμα
Η αντιπαράθεση δεν είναι μόνο ή κυρίως προσωπική – και δεν αφορά στον Νίκο Ανδρουλάκη, ουδείς τον αμφισβητεί.
Η αντιπαράθεση είναι βαθιά πολιτική. Αφορά το εάν το ΠΑΣΟΚ θα λειτουργήσει ως κλειστός κομματικός μηχανισμός που αυτοαναπαράγεται ή ως ανοιχτός πολιτικός φορέας που απαντά σε υπαρκτά κοινωνικά διλήμματα.
Στην πράξη, διαμορφώνονται δύο διαφορετικές αντιλήψεις εξουσίας:
· Η πρώτη επενδύει στον έλεγχο των δομών για τη διασφάλιση του εσωκομματικού στάτους, όπως έχει σήμερα, διαμορφώνοντας όρους επιβίωσης των μηχανισμών και την επόμενη ημέρα.
· Η δεύτερη επιδιώκει τη διαμόρφωση μίας νέας στρατηγικής, ικανής να «κουνήσει» τη βελόνα και πολιτικές δεσμεύσεις που θα καθορίσουν την ταυτότητα και τις συμμαχίες της επόμενης ημέρας.
Το συνέδριο, έτσι, έχει ένα «σταυροδρόμι»: Θα εξελιχθεί είτε σε μια επιβεβαίωση συσχετισμών είτε σε μια ουσιαστική στιγμή στρατηγικής αυτοκαθορισμού.
Και το ερώτημα που πλανάται δεν αφορά μόνο ή κυρίως τους εσωκομματικούς αντιπάλους του προέδρου. Αφορά το αν η κοινωνία θα δει σε αυτή τη διαδικασία κάτι περισσότερο από μια μάχη μηχανισμών.
Γιατί, στο τέλος, τα κόμματα κρίνονται όχι από το πόσο ελέγχουν το εσωτερικό τους, αλλά από το πόσο πείθουν το εξωτερικό τους.
Διαβάστε επίσης:
Πηγή: topontiki.gr
