Συνταγματική αναθεώρηση: Τα επόμενα βήματα και ο αριθμός «κλειδί» για τις αλλαγές στο περιεχόμενο των διατάξεων
Το «σήμα» για την έναρξη της διαδικασίας με την οποία τροποποιούνται ορισμένες διατάξεις του Συντάγματος, ώστε να προσαρμόζεται σε νέες κοινωνικές, πολιτικές ή θεσμικές ανάγκες έδωσε τη Δευτέρα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με το διάγγελμά του.
Πρόκειται για την κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία, με έντονο θεσμικό και πολιτικό αποτύπωμα. Πίσω από το αφήγημα περί «εκσυγχρονισμού» με «γενναίες προτάσεις», τα κόμματα αντιλαμβάνονται διαφορετικά κίνητρα και στοιχήματα.
Η συνταγματική αναθεώρηση αφορά αλλαγές σε συγκεκριμένα άρθρα και όχι ολόκληρο το Σύνταγμα. Επιπλέον, κάποιες από τις διατάξεις του είναι πέραν αναθεώρησης όπως για παράδειγμα οι βασικές αρχές του Πολιτεύματος καθώς και αυτά που αφορούν θεμελιώδη δικαιώματα.
Η διαδικασία λαμβάνει χώρα σε δύο Βουλές: μία που προτείνει ποια άρθρα αναθεωρούνται (όπως η υφιστάμενη) και η επόμενη που αποφασίζει το περιεχόμενο.
Για την αναθεώρηση απαιτούνται αυξημένες πλειοψηφίες και συναινέσεις.
Η διαδικασία
- Τουλάχιστον 50 βουλευτές προτείνουν ποια άρθρα πρέπει να αναθεωρηθούν.
- Η πρόταση προσδιορίζει μόνο τα άρθρα, όχι το νέο περιεχόμενό τους.
- Η Βουλή αποφασίζει ποια άρθρα είναι αναθεωρητέα
- Είτε με πλειοψηφία 3/5 (180 βουλευτές) σε δύο ψηφοφορίες με απόσταση τουλάχιστον 1 μήνα,
- Είτε με απλή πλειοψηφία (151) επίσης σε δύο ψηφοφορίες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην σχετική επιστολή που απέστειλε στους βουλευτές της ΝΔ τους ζητάει να καταθέσουν τις προτάσεις τους για την επεξεργασία του προσδιορισμού των διατάξεων που θα προταθούν για αναθεώρηση και για την σύνταξη της σχετικής αιτιολογικής έκθεση έως το τέλος Μαρτίου, ώστε τον Απρίλιο να ξεκινήσουν οι εργασίες της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, που προβλέπεται από το Σύνταγμα και τον ΚτΒ.
Ανάλογες πρωτοβουλίες κατάθεσης προτάσεων, βέβαια, σύμφωνα με το Σύνταγμα και τον ΚτΒ μπορεί να αναπτυχθούν και να καταθέσουν, εάν θελήσουν σε αυτή την πρώτη φάση, και οι κοινοβουλευτικές ομάδες της αντιπολίτευσης, είτε ακόμα και μεμονωμένοι βουλευτές, υπό την προϋπόθεση όμως ότι για να εισαχθεί μια πρόταση θα πρέπει να υποστηρίζεται τουλάχιστον από 50 υπογραφές βουλευτών.
Οι προτάσεις αυτές με την αναθεώρηση του Συντάγματος και τις αναθεωρητέες διατάξεις θα κατατεθούν στον Πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη, ο οποίος θα τις διανείμει στους βουλευτές, θα προβεί στην σχετική ανακοίνωση στην Ολομέλεια και θα τις παραπέμψει για εξέταση στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος. Η Επιτροπή αυτή λειτουργεί με τις διαδικασίες που προβλέπονται για τις Διαρκείς Κοινοβουλευτικές Επιτροπές. Θα έχει συγκεκριμένη ημερομηνία για την ολοκλήρωση των εργασιών της και την κατάθεση της σχετικής Έκθεσής της στον Πρόεδρο της Βουλής με τις προτάσεις εκείνων των άρθρων όπου τελικά θα έχει καταλήξει δια της πλειοψηφίας ότι θα τεθούν για αναθεώρηση.
Η Έκθεση της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος θα εισαχθεί για συζήτηση και λήψη απόφασης στην Ολομέλεια για την ανάγκη της Αναθεώρησης και για τις αναθεωρητέες διατάξεις.
Η Ολομέλεια στη συνέχεια θα κληθεί σε δύο συνεδριάσεις, που θα απέχουν ένα μήνα μεταξύ τους, μετά από διεξαγωγή συζήτησης, με ονομαστική ψηφοφορία να ψηφίσει μια προς μια τις προτεινόμενες για αναθεώρηση διατάξεις.
Η κάθε διάταξη για να περάσει από την πρώτη στην δεύτερη ψηφοφορία του επόμενου μήνα θα πρέπει να λάβει 151 θετικές ψήφους. Εάν μια διάταξη εξασφαλίσει, κατά την πρώτη ψηφοφορία, την πλειοψηφία, αλλά όχι και στην δεύτερη ψηφοφορία, τότε απορρίπτεται και δεν εισάγεται για αναθεώρηση στην επόμενη Βουλή.
Η Ολομέλεια στη συνέχεια θα κληθεί σε δύο συνεδριάσεις, που θα απέχουν ένα μήνα μεταξύ τους, μετά από διεξαγωγή συζήτησης, με ονομαστική ψηφοφορία να ψηφίσει μια προς μια τις προτεινόμενες για αναθεώρηση διατάξεις.
Η κάθε διάταξη για να περάσει από την πρώτη στην δεύτερη ψηφοφορία του επόμενου μήνα θα πρέπει να λάβει ψηφοφορία 151 θετικές ψήφους. Εάν μια διάταξη εξασφαλίσει, κατά την πρώτη ψηφοφορία, την πλειοψηφία, αλλά όχι και στην δεύτερη ψηφοφορία, τότε απορρίπτεται και δεν εισάγεται για αναθεώρηση στην επόμενη Βουλή.
Εκλογές
Μεσολαβούν βουλευτικές εκλογές.
Η νέα Βουλή ονομάζεται Αναθεωρητική Βουλή.
Απόφαση της δεύτερης Βουλής (Αναθεωρητική)
Η Αναθεωρητική Βουλή διαμορφώνει το νέο περιεχόμενο των άρθρων:
Αν η πρώτη Βουλή είχε 180, η δεύτερη αρκεί να έχει 151.
Αν η πρώτη είχε 151, η δεύτερη χρειάζεται 180 με τους βουελυτές να ψηφίζουν ανά άρθρο.
Χρονικός περιορισμός
Δεν μπορεί να γίνει νέα αναθεώρηση πριν περάσουν 5 χρόνια από την ολοκλήρωση της προηγούμενης.
Στην Αναθεωρητική Βουλή οι απαιτούμενοι ψήφοι εξαρτώνται από το τι πλειοψηφία είχε η πρώτη Βουλή:
- Αν η πρώτη Βουλή αποφάσισε με 180 (3/5)
- Η Αναθεωρητική Βουλή χρειάζεται 151 ψήφους (απλή πλειοψηφία).
- Αν η πρώτη Βουλή αποφάσισε με 151 (απλή πλειοψηφία)
- Η Αναθεωρητική Βουλή χρειάζεται 180 ψήφους (3/5).
Όσες από τις αναθεωρητέες διατάξεις στις δύο ψηφοφορίες της προτείνουσας Βουλή λάβουν 180 και άνω ψήφους, στην επόμενη Αναθεωρητική Βουλή θα αρκεί να λάβουν 151 θετικές ψήφους για να τροποποιηθούν. Αντίθετα, όσες αναθεωρητέες διατάξεις λάβουν απλά 151 θετικές ψήφους κατά τις ψηφοφορίες της προτείνουσας Βουλής, αυτές θα πρέπει στην επόμενη Αναθεωρητέα Βουλή να λάβουν τουλάχιστον 180 θετικές ψήφους.
Διαβάστε επίσης:
Τροπολογία Πλεύρη για δύο προσωρινά κέντρα κράτησης στην Κρήτη
