Θεοφάνια ή Θεοφάνεια; – Ποια είναι η σωστή γραφή σύμφωνα με τον Μπαμπινιώτη
Με αφορμή την 6η Ιανουαρίου και τον εορτασμό των Φώτων, ένα ερώτημα επιστρέφει κάθε χρόνο: το σωστό είναι «Θεοφάνια» ή «Θεοφάνεια»;
Τη γλωσσική απορία που διχάζει, θέλησε να ξεκαθαρίσει ο καθηγητής Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Μπαμπινιώτης, μέσα από σχετική ανάρτησή του στα social media, εξηγώντας ποια γραφή είναι προτιμότερη και γιατί.
Όπως εξηγεί, η εορτή των Θεοφανίων, γνωστή για την βάπτιση του Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό, είναι σωστό να γράφεται με -ι-: Θεοφάνια.
Η γραφή αυτή είναι προτιμότερη, καθώς ακολουθεί τη γλωσσική παράδοση και τη χρήση ουσιαστικών που καταλήγουν σε -ια, όπως τα Πύθια και τα Ίσθμια. Επιπλέον, η γραφή «Θεοφάνια» συνάδει με άλλες παρόμοιες λέξεις που έχουν ουδέτερο γένος και καταλήγουν σε -ια, όπως το Επιφάνια.
Αναλυτικά η ανάρτηση Μπαμπινιώτη:
«αυτοευχές» στον εορτάζοντα εαυτό μου και τον γυιο μου Δημήτρη, γεννημένους και τους δύο μας στις 6 Ιανουαρίου, ανήμερα των Φώτων (και εγγενώς «φωτισμένους»)
Και επ’ ευκαιρία: ΘεοφάνΙα ή ΘεοφάνεΕΙα;
H εορτή των Θεοφανίων είναι προτιμότερο να γράφεται με -ι-: τα Θεοφάνια. Eκτός από την γνωστή χριστιανική γιορτή των Θεοφανίων, τής βάπτισης δηλ. τού Xριστού και τής φανέρωσης τού Θεού, Θεοφάνια (τα), ήταν και αρχαία εορτή στους Δελφούς, όπου έδειχναν στους λάτρεις τού Aπόλλωνος το άγαλμά του. H γραφή Θεοφάνεια με -ει- δικαιολογείται ως δήλωση τής πράξης και ιδιότητας τού επιθ. θεοφανής: θεοφανής – θεοφάνεια, όπως διαφανής – διαφάνεια.
Ωστόσο, προκειμένου για εορτή σε ουδέτερο γένος είναι προτιμότερο να τηρηθεί η γραφή σε -ια: τα Θεοφάνια· πβ. τα Πύθια, τα Ίσθμια, τα Eπιφάνια, αλλά η επιφάνεια από το επιφανής.
Διαβάστε επίσης:
Κερατσίνι: Βίντεο από την επεισοδιακή καταδίωξη του 15χρονου με την κλεμμένη μηχανή
