Υποχωρεί στην Ευρώπη ο πληθωρισμός – Γιατί στην Ελλάδα κατατρώει τα εισοδήματα
Η πρόσφατη εικόνα του πληθωρισμού στην Ελλάδα δεν προσφέρεται για πανηγυρισμούς, παρά τις προσπάθειες να παρουσιαστεί ως «ελεγχόμενη». Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Eurostat για τον Δεκέμβριο επιβεβαιώνουν ότι η χώρα εξακολουθεί να κινείται σε υψηλότερα επίπεδα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνη, την ώρα που σε πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες η αποκλιμάκωση είναι σαφώς πιο ουσιαστική.
Το πρόβλημα δεν είναι αριθμητικό, αλλά πολιτικό και διαρθρωτικό. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα επιμένει όχι επειδή οι διεθνείς συνθήκες το επιβάλλουν, αλλά επειδή η αγορά εξακολουθεί να λειτουργεί με στρεβλώσεις που αναπαράγουν αυξήσεις τιμών ακόμη και όταν οι εξωτερικές πιέσεις υποχωρούν. Η επιτάχυνση των τιμών στα τρόφιμα και η διατήρηση υψηλού πληθωρισμού στις υπηρεσίες δεν αποτελούν συγκυριακό φαινόμενο, αλλά ένδειξη μιας οικονομίας με περιορισμένα αντανακλαστικά αυτορρύθμισης.
Ιδιαίτερα στον τομέα των τροφίμων, η επαναφορά ανοδικών πιέσεων φέρνει στο προσκήνιο ζητήματα που η δημόσια συζήτηση αποφεύγει συστηματικά: τη συγκέντρωση της αγοράς, τη χαλαρή εποπτεία, τη διαχρονική αδυναμία ουσιαστικών παρεμβάσεων στον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι αυξήσεις κόστους περνούν γρήγορα στον καταναλωτή, ενώ οι μειώσεις καθυστερούν ή δεν εμφανίζονται ποτέ.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα στις υπηρεσίες, όπου ο πληθωρισμός παραμένει σε επίπεδα που δύσκολα δικαιολογούνται από την παραγωγικότητα της οικονομίας. Εδώ αποτυπώνεται ένα χρόνιο πρόβλημα: η ανάπτυξη βασίζεται κυρίως στην κατανάλωση και λιγότερο στη βελτίωση της προσφοράς, με αποτέλεσμα οι τιμές να αποσυνδέονται από τα πραγματικά εισοδήματα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η σταθερότητα του δομικού πληθωρισμού, ο οποίος παραμένει πάνω από το 3%. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η ακρίβεια έχει παγιωθεί και δεν εξαρτάται πλέον από μεμονωμένους παράγοντες, όπως η ενέργεια. Πρόκειται για μια εξέλιξη που περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια πολιτικής διαχείρισης, καθώς οι παρεμβάσεις τύπου επιδομάτων ή προσωρινών μέτρων αδυνατούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα στη ρίζα του.
Την ίδια στιγμή, η εικόνα στις μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης είναι διαφορετική. Η υποχώρηση του πληθωρισμού στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ιταλία δημιουργεί συνθήκες για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Όμως για την Ελλάδα, μια τέτοια εξέλιξη ενδέχεται να λειτουργήσει αντιφατικά: χαμηλότερα επιτόκια σε μια οικονομία που εξακολουθεί να παράγει πληθωρισμό ενδέχεται να συντηρήσουν –και όχι να περιορίσουν– τις πιέσεις στις τιμές.
Το κρίσιμο ζήτημα της επόμενης ημέρας δεν αφορά το αν ο πληθωρισμός θα κινηθεί οριακά υψηλότερα ή χαμηλότερα τους επόμενους μήνες. Αφορά το αν υπάρχει σχέδιο για την αντιμετώπιση των δομικών αιτιών που τον συντηρούν. Μέχρι στιγμής, η απάντηση φαίνεται να περιορίζεται στη διαχείριση των συμπτωμάτων και όχι στη θεραπεία της αιτίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ακρίβεια δεν αποτελεί απλώς οικονομικό δείκτη, αλλά πολιτικό πρόβλημα πρώτης γραμμής. Υπονομεύει την αγοραστική δύναμη, εντείνει τις κοινωνικές πιέσεις και αποκαλύπτει τα όρια ενός μοντέλου ανάπτυξης που παραμένει ευάλωτο. Και όσο οι παθογένειες της αγοράς παραμένουν άθικτες, ο πληθωρισμός θα συνεχίσει να υπενθυμίζει ότι η επιστροφή στην «κανονικότητα» παραμένει ζητούμενο.
Διαβάστε επίσης
ΟΠΕΚΑ: Πότε θα γίνει η επόμενη πληρωμή του Επιδόματος Παιδιού και του ΚΕΑ
«Πράσινοι Δασμοί»: Η ΕΕ υψώνει τείχος στον άνθρακα – Τι αλλάζει για την ελληνική αγορά
Πηγή: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ | topontiki.gr
